MILITARY MANAGEMENT QUARTERLY

MILITARY MANAGEMENT QUARTERLY

Ranking and measurement of Passive Defense indicators in providing urban security with the combined method of TOPSIS and CARVER matrix (Case Study: Parand & Parandak)

Document Type : Research Paper

Authors
Davod Amini 1
Hosein Zamanlou 2
Ahmad Lotfi 3
1 History and Geography Department, Imam Ali Military University, Tehran, Iran
2 Urban Affairs Management, Faculty of Management and Accounting, Farabi College, University of Tehran, Qom, Iran.
3 PhD in systems optimization, Bu-ali Sina University, Hamadan, Iran.
10.22034/iamu.2026.2053064.3152
Abstract
Passive defense plays a vital role in enhancing urban security, particularly in areas characterized by concentrated human activities and the presence of sensitive and critical land uses. This research assesses the application of non-passive defense principles in Parand New Town and Parandak, with the aim of reducing vulnerabilities by identifying and addressing critical points. The study employs a descriptive-analytical methodology and is applied in its purpose. Data collection methods include library and documentary studies, observations, note-taking, and semi-structured interviews. The statistical population consists of 40 urban, military, and law enforcement managers, from whom indicators for applying non-passive defense principles were extracted. The validity and reliability of these indicators were confirmed through purposive sampling and the retest method, which were approved by experts in the field. The indicators were then ranked using the Likert scale in the TOPSIS model, and 28 focal points in Parand New Town and Parandak were identified and prioritized using a CARVER matrix. The findings reveal that the principle of land use dispersion should be emphasized in urban planning due to the concentration of sensitive and vital land uses in these areas. Additionally, Parand City demonstrates better performance in terms of having a relatively suitable transportation network and access to relief centers. In contrast, the Parandak area is better equipped with non-passive defense measures to address potential incidents and crises.
Keywords
Passive Defense
Urban Security
TOPSIS
CARVER matrix
Vulnerability
Subjects
·       ابرقویی فرد، حمیده و منصوری، سید امیر (1400). بازخوانی مؤلفه‌های سازنده سازمان فضایی شهر ایرانی پس از اسلام در سفرنامه‌های قرن نهم تا چهاردهم هجری قمری. مجله منظر، 13(55)، 20-29.
·       استحکام، حسن. پور طاهری، مهدی و رکن‌الدین افتخاری، عبدالرضا (1396). ارزیابی جایگاه پدافند غیرعامل در ساخت مسکن روستایی؛ مطالعه موردی روستاهای شهرستان پیرانشهر. نشریه پژوهش‌های مکانی – فضایی، 4، 38-51.
·       اسکوئی ارس، علی. رضایی، محدثه و باوقار، محمد (1400)، تحلیلی بر آراء و نظریات جین جیکوبز، هفتمین کنگره مهندسی عمران، معماری و توسعه شهری، صص 15-1.
·       افسری، رسول و حسنعلی زاده، میلاد (1403). تحلیل شاخص‌های تاب‌آوری در بلوک‌های شهری با رویکرد پدافند غیرعامل؛ مطالعه موردی کلان‌شهر تهران. نشریه علمی پدافند غیرعامل، 15(4)، 56-75.
·       الهامی، امیرحسین. صفوی، سید یحیی و پور طاهری، محمدامین (1402). تبیین چارچوب روش‌شناسی در مطالعات امنیت شهری. فصلنامه علمی امنیت ملی، 12 (49)، 67-98.
·       امجدیان، سونیا. کلهر نیا، بیژن. نوری، سید علی و انصاری منش، مریم (1400). تأثیر شاخص‌های محیط زیستی بر احساس امنیت در محله‌های شهری؛ موردمطالعه کرمانشاه. پژوهش‌های محیط‌زیست، 12(24)، 43-51.
·       امیر انتخابی، شهرام. اکبری، مجید. بوستان احمدی، وحید و ضرغام فرد، مسلم (1402). برنامه‌ریزی راهبردی مدیریت یکپارچه شهری در کلان‌شهرهای ایران؛ مطالعه موردی کلان‌شهر تهران. فصلنامه مطالعات برنامه‌ریزی سکونتگاه‌های انسانی، 18(1)، 51-67.
·       امینی، داود (1402). ارائه راهبرد‌های برنامه‌ریزی شهر ایمن از منظر پدافند غیرعامل؛ مطالعه موردی: شهرک مسکونی امید. فصلنامه مدیریت نظامی، 23(3)، 35-73.
·       انوری، محمود رضا. اکبری، عطاالله و آقاجانی، سمیه (1399). ارزیابی آسیب‌پذیری پدافندی شهر زاهدان با استفاده از روش سلسله مراتبی (AHP). نشریه پدافند غیرعامل، 11(4)، 73-86.
·       برنافر، مهدی (1403). تحلیلی بر نظریه‌های تبیین‌کننده مفهوم شهر در ایران. نشریه جغرافیا و روابط انسانی، 7(3)، 189-204.
·       بهرامی پور، فریبا. رضایی، علی‌اکبر و نوابخش، مهرداد (1402). نقش مدیریت بحران و سوانح شهری در احساس امنیت شهروندان. فصلنامه علمی – پژوهشی رفاه اجتماعی،23(91)، 367- 396.
·       بیگدلو، مهدی و باقری، عبدالرضا (1403). شناسایی مؤثرترین کار ویژه پدافند غیرعامل در مقابله با تهدیدات امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران. فصلنامه مدیریت نظامی، 24 (2)، 1-25.
·       جاویدان، معصومه (1403). اعتبارسنجی شاخص‌های ایمنی از منظر پدافند غیرعامل در کاربری‌های آموزشی. نشریه علمی اندیشه‌های نو در علوم جغرافیایی،2(3)، 1-18.
·       جهانی، علی. رضائی‌انور، منا و آشتیانی، ریحانه (1400). ارزیابی فضاهای شهری مبتنی بر اصول پدافند غیرعامل؛ مطالعه موردی محدوده میدان انقلاب تهران. فصلنامه تحقیقات جغرافیایی،36(3)، 292-303.
·       حجاریان، احمد (1403). مکان‌یابی پناهگاه‌های چندمنظوره با تأکید بر اصول پدافند غیرعامل؛ مطالعه موردی شهر اصفهان. فصلنامه علمی دانش پیشگیری و مدیریت بحران، 14(1)، 44-59.
·       حسینی امینی، حسن. امیریان، سهراب. بداقلو، ساسان. امین نیری، بهناز و پیوسته گر، یعقوب (1398). ارزیابی ساختار شهری در راستای برنامه‌ریزی پدافند غیرعامل با روش SWOT؛ مطالعه موردی شهر بوشهر. فصلنامه علمی – پژوهشی جغرافیا (برنامه‌ریزی منطقه‌ای)، 9(2)، 529-555.
·       حنفی، علی. لطفی، احمد و عباس زاده، ناصر (1395). مکان‌یابی نقاط بهینه برای اردوگاه‌های دانشگاه افسری امام علی (ع) با استفاده از روش تلفیقی GIS و مدل برنامه‌ریزی خطی. فصلنامه مدیریت نظامی، 16(2)، 23-46.
·       داوری، علی (1396). ارزیابی کاربری‌های شهر سبزوار با رویکرد پدافند غیرعامل، پایان‌نامه کارشناسی ارشد، استاد راهنما سید هادی حسینی، دانشگاه حکیم سبزواری.
·       راضی، سید حبیب. آمار، تیمور و مولایی، نصرالله (1402). تحلیل توزیع اعتبارات بخش ایمنی روستاهای شهرستان تهران و ارائه الگوی راهبردی ایمنی سکونتگاه‌های روستایی، فصلنامه اقتصاد فضا و توسعه روستایی، 12(3)، 197-217.
·       رخشانی فرد، هانیه. صبوری خسروشاهی، حبیب و آقاجانی مرسا، حسین (1402). بررسی نقش فضاهای بی‌دفاع شهری (فیزیکی و اجتماعی) بر احساس امنیت در شهر تهران. فصلنامه علمی امنیت ملی، 12(49)، 37-66.
·       رضایی، حسن و مرادی، مریم (1403). بررسی مؤلفه‌های مکانی مؤثر در جنگ شهری بر اساس مدل یابی معادلات ساختاری، فصلنامه مطالعات دفاعی استراتژیک،22(96)، 95-118.
·       سلاورزی‌زاده، محمد و ولی پور، پیمان (1403). تحلیلی بر مکان‌یابی پناهگاه‌های امن شهری با رویکرد پدافند غیرعامل؛ مطالعه موردی شهر اهواز. نشریه جغرافیا و آمایش شهری منطقه‌ای. 14(53)، 89-120.
·       سلحشور، زهرا. احمدیان، محمدعلی. علیزاده، کتایون (1401). ارزیابی میزان آسیب‌پذیری زیرساخت‌های شهری با رویکرد پدافند غیرعامل؛ مطالعه موردی شهر شیروان. فصلنامه جغرافیا، 20(72)، 137-153.
·       سلیمی، امیررضا (1399). بازشناسی تئوری‌های امنیت شهری در فضاهای عمومی از نگاه نظریه‌پردازان. مجله معماری شناسی، 3(17)، 95-102.
·       شالی، محمد. محامد خسروشاهی، سید محمود و جودی، پویا (1403). سنجش وضعیت شاخص‌های توسعه پایدار شهری در شهر جدید سهند. نشریه جغرافیا و برنامه‌ریزی، 28 (87)، 227-240.
·       شریفی رسایی، حمیدرضا (1394). تعیین اهداف و راهبردهای پدافند غیرعامل در طرح‌های توسعه‌های شهری. فصلنامه علمی – ترویجی پدافند غیرعامل،6(2)، 75-89.
·       عابدینی، اصغر و شیخی، امیر (1402). ارزیابی و آمایش دفاعی شهر ارومیه با بهره‌گیری از GIS. نشریه علمی پدافند غیرعامل، 14(4)، 33-48.
·       عابدینی، اصغر. محمودی، عرفان و حبیب  پور، نگین (1403). سنجش زیست پذیری محلات منطقه 4‌شهر ارومیه بر اساس اصول پدافند غیرعامل. نشریه علمی پدافند غیرعامل،15(1)، 73-86.
·       عالی پور، امین و شارع پور، محمود (1403). بررسی تفاوت احساس تعلق، احساس رضایت و احساس امنیت در مجتمع‌های مسکن مهر دولتی و خودمالکی در داخل و خارج محدوده شهری. فصلنامه برنامه‌ریزی توسعه شهری و منطقه‌ای، 9(28)، 77-106.
·       عسگری، محمود (1385). ارکان و الزامات دفاع شهری. فصلنامه مطالعات بسیج،9(31)، 74-100.
·       عمو، ابراهیم. پوراحمد، احمد و رجایی، سید عباس (1402). بررسی و تحلیل آسیب‌پذیری مناطق مسکونی با رویکرد پدافند غیرعامل؛ مطالعه موردی شهر تبریز. فصلنامه علمی- پژوهشی اطلاعات جغرافیایی،32(128)، 99-115.
·       کامران، حسن. حسینی امینی، حسن و پریزادی، طاهر (1390). تحلیل ساختارهای شهر شهریار و راهبردهای پدافند غیرعامل. فصلنامه جغرافیا، 9(30)، 163-176.
·       محمد‌پور، علی. اقبال، محمدرضا و حاتمی، افشار (1402). تحلیل فضایی آمایش دفاعی-امنیتی در استان خوزستان. فصلنامه علمی-پژوهشی اطلاعات جغرافیایی سپهر، 32(126)، 49-73.
·       محمدی آباده، سمیه. سرور، رحیم. توکلان، علی و پور موسوی، سید موسی (1402). بررسی اثرات مؤلفه‌های تاب‌آوری شهری در پدافند غیرعامل؛ مطالعه موردی شهر سیرجان. مجله مهندسی جغرافیایی سرزمین،7(3)، 599-614.
·       معروفی، سکینه و جعفری شمس آباد، مژگان (1397). مطالعه تطبیقی نقش پیکربندی و چیدمان فضایی محله‌های شهری در میزان احساس امنیت ساکنین (نمونه موردی: محلات جهانشهر و مهرویلا در شهر کرج. فصلنامه علمی-پژوهشی پژوهش و برنامه‌ریزی شهری، 9(34)، 119-132.
·       ملکی، کیومرث و پورمحمدی، محمدرضا (1403). شبکه تهدید و حلقه مخاطره شهری از منظر پدافند غیرعامل در ارزیابی زلزله؛ مطالعه موردی مناطق شهرداری کلان‌شهر تبریز. مجله جغرافیا و توسعه فضایی، 1(2)، 15-34.
·       منصوری اطمینان، ابوالفضل (1401). ویژگی‌های شهر، شهرنشینی و ساختاری شهرهای ایران در دوره‌ی انقلاب اسلامی. نهمین کنفرانس بین‌المللی مهندسی عمران، معماری و شهرسازی، 1-15.
·       مهدوی، محدثه و مشک سار، پریسا (1401). بررسی پدافند غیرعامل در مدیریت شهری. فصلنامه پژوهش‌های نوین علوم جغرافیایی، معماری و شهرسازی، 4(39)، 75-95.
·       مهدوی قساره، محمدحسین و مهدی زاده سراج، فاطمه (1400). ارزیابی ایمنی بافت‌های تاریخی در انطباق با مبحث بیست و یکم مقررات ملی ساختمان؛ مطالعه موردی محله تاریخی  بازارچه حسن‌آباد اصفهان. کنفرانس ملی معماری، عمران، شهرسازی و افق‌های هنر اسلامی در بیانیه گام دوم انقلاب تبریز.
·       نادری، سید مجید و حسن‌پور، مجید (1401). بهسازی بافت فرسوده شهری با رویکرد افزایش ایمنی محیطی فضاهای عمومی؛ مطالعه موردی محله بریانک منطقه 10 تهران. فصلنامه مطالعه توسعه پایدار شهری و منطقه‌ای،3(9)، 24-33.
·       Kelly, E. D. & Crabtree, D. (2009). Securing the Built Environment: An Analysis Crime Prevention through Environmental Design. Ball State University, Muncie, India.