جنگ هیبریدی در سیستم بین‌المللی پیچیده – آشوبی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار روابط بین‌الملل دانشگاه تهران

2 دانشجوی دکتری روابط بین‌الملل دانشگاه تهران.

چکیده

با فروپاشی اتحاد شوروی، نظم و به تبع آن نظام بین‌الملل در معرض تحولاتی بنیادین قرار گرفتند که مهمترین این تحولات ورود بازیگران جدید به عرصۀ تعاملات سیستمی، تغییر ساختار، ماهیت، پویش، مرکز ثقل و معادلات قدرت بود که در نتیجه آن به‌هم‌پیوستگی، پیچیدگی و آشوبناکی در سیستم تشدید شد. به تبع تحولات سیستمی، روش جنگ نیز متحول، و تحت تأثیر ویژگی‌های جدید سیستم، مبدل به پدیده‌ای تحت عنوان جنگ هیبریدی شد که به شدت پیچیده و مقاوم در برابر راه­حل‌های متداول می‌باشد. این روش جنگ که اکنون به روش رایج جنگ در منطقه تبدیل شده، به گونه­ای محیط امنیتی منطقه را تحت تأثیر خود قرار داده است که می‌توان آن را یکی از بزرگترین تهدیدات کنونی همۀ کشورهای منطقه از جمله جمهوری اسلامی ایران دانست. ولی تداوم بحران نشان می‌دهد که در حوزۀ نظریه­های موجود روابط بین‌الملل و مطالعات راهبردی و آثار مربوطه تبیین قدرتمندی در این خصوص وجود ندارد. به این جهت یکی از پرسمآنهای اساسی در روابط بین­الملل و مطالعات راهبردی این است که الگوهای نوین جنگ از جمله جنگ‌های هیبریدی در چارچوب نظریۀ پیچیدگی و آشوب چگونه تبیین می‌شوند؟ در این چارچوب فرضیۀ تحقیق این است که چیستی و چرایی جنگ هیبریدی و راهکارهای مقابله با آن با استفاده از اصول نظریۀ سیستم‌های پیچیده در محیط آشوبی قابل تعریف است و یافته‌های تحقیق نیز این فرضیه را تأیید می‌کند. اهداف انجام این تحقیق از لحاظ نظری دانش‌افزایی و کمک به نظریه‌پردازی در حوزه راهبردی و از نظر کاربردی نیز کمک به تدوین مدل تحلیلی-کاربردی در خصوص تهدیدات منبعث از جنگ‌های نوین به خصوص جنگ‌های هیبریدی می‌باشد. این تحقیق از نوع توسعه‌ای روش تحقیق به کار رفته توصیفی، روش جمع‌آوری اطلاعات کتابخانه‌ای، و روش تجزیه و تحلیل اطلاعات روش تحلیل محتوا می‌باشد

کلیدواژه‌ها


فهرست منابع

الوین‌تافلر، بشارت م. (1372). برخورد امواج تاریخ یا رویارویی تمدن‌ها؟. اطلاعات سیاسی - اقتصادی, 2(8), 6-9.

سایت-اشراف. (1393). جنگ هیبریدی استراتژی جدید حزب الله، به نقل از: www.eshraf.ir/4230/جنگ هیبریدی استراتژی جدید حزب‌الله.html

سایت- چاهاراه. (1393). جنگ‌های هیبریدی و الگوی نوین نبردهای نظامی، به نقل از: www.chaharah.com/News/21068501/ جنگ‌های هیبریدی و الگوی نوین نبردهای نظامی

قاسمی، ف. (1390). نظریه‌های روابط بین‌الملل و مطالعات منطقه‌ای. تهران: نشر میزان‏.

قاسمی، ف. (1392). نظریه‌های روابط بین‌الملل: بنیان‌های نظری نظم و رژیم‌های بین‌المللی. تهران: نشر میزان.

کوچکی‌بادلانی، س. (1389). بررسی و شناخت تهدیدات ترکیبی از منظر جنگ مدرن. مطالعات دفاعی استراتژیک, 1(10), 179-208.

مشیرزاده، ح. (1384). تحول در نظریه‌های روابط بین‌الملل. (ویراست دوم)، تهران: انتشارات سمت.

Abbott, K. (2016). Understanding and Countering Hybrid Warfare: Next Steps for the North Atlantic Treaty Organization. Major Research Paper, University of Ottawa.

Andrievskii, B., & Fradkov, A. (2003). Control of chaos: methods and applications. I. Methods. Automation and remote control, 64(5), 673-713.

Arquilla, J., & Ronfeldt, D. (2001). The advent of netwar (revisited). Networks and netwars: The future of terror, crime, and militancy, 1382, 1.

Balan, S.-C. (2016). HYBRID WAR-OLD, BUT NEW (WHAT IS NEW AND WHAT IS NOT). Paper presented at the International Scientific Conference" Strategies XXI".

Bannelier, K. (2016). Military Interventions Against ISIL in Iraq, Syria and Libya and the Legal Basis of Consent. Leiden Journal of International Law, 29(3).

Benbow, T. (2008). Talking ‘Bout Our Generation? Assessing the Concept of “Fourth-Generation Warfare”. Comparative Strategy, 27(2), 148-163.

Boccaletti, S., Grebogi, C., Lai, Y.-C., Mancini, H., & Maza, D. (2000). The control of chaos: theory and applications. Physics reports, 329(3), 103-197.

Bond, M. S. (2007). Hybrid War: a New Paradigm for Stability Operations in Failing States. Army War Coll Carlisle Barracks PA.

Bousquet, A. (2008). Chaoplexic warfare or the future of military organization. International Affairs, 84(5), 915-929.

Bull, H. (1977). The anarchical society: a study of order in world politics. London: Palgrave Macmillan.

Burchill, S., Linklater, A., Devetak, R., Donnelly, J., Nardin, T., Paterson, M.,... True, J. (2013). Theories of international relations: Palgrave Macmillan.

Buzan, B. (2009). The Middle East through English School Theory International Society and the Middle East (pp. 24-44): Springer.

Cohen, R., & Havlin, S. (2010). Complex networks: structure, robustness and function: Cambridge University Press.

Command, U. S. A. T. a. D. (2011). FM 3-0 Operations. Washington, DC: Department of the Army.

Cruceru, V. (2014). On contemporary warfare: short review of specific concepts. Land Forces Academy Review, 19(3), 231-237.

Cudworth, E., & Hobden, S. (2010). Anarchy and anarchism: towards a theory of complex international systems. Millennium-Journal of International Studies, 39(2), 399-416.

Davis Jr, M. J. R. (2015). CONTINUED EVOLUTION OF HYBRID THREATS. The Three Swords Magazine, 28.

Deutsch, K. W. (1953). Nationalism and social communication: An inquiry into the foundations of nationality: MIT press Cambridge, MA.

Doyle, M. W. (1986). Liberalism and world politics. American political science review, 80(04), 1151-1169.

Echevarria, I., & Antulio, J. (2005). Fourth-generation war and other myths. ARMY WAR COLL STRATEGIC STUDIES INST CARLISLE BARRACKS PA.

Érdi, P. (2007). Complexity explained: Springer Science & Business Media.

Fleming, B. P. (2011). Hybrid threat concept: Contemporary war, military planning and the advent of unrestricted operational art. Army command and general staff coll fort leavenworth ks school of advanced military studies.

Freedman, L. (2014). Ukraine and the art of limited war. Survival, 56(6), 7-38.

Fukuyama, F. (1992). The end of history and the last man. New York: Simon and Schuster.

Gilpin, R. (1983). War and change in world politics: Cambridge University Press.

Gray, C. S. (2012). Another Bloody Century: Future Warfare: Weidenfeld & Nicolson.

Hammes, T. X. (2006). The sling and the stone: on war in the 21st century: Zenith Imprint.

Hammes, T. X. (2007). Fourth generation warfare evolves, fifth emerges. Military Review, 87(3), 14-23.

Hoffman, F. (2014). On not-so-new warfare: Political Warfare vs Hybrid Threats. War on the Rocks, 28.

Hoffman, F. G. (2009a). Further Thoughts on Hybrid Threats. Small Wars Journal, 3, 1-4.

Hoffman, F. G. (2009b). Hybrid vs. Compound War, The Janus choice: Defining Today’s Multifaceted Conflict. Armed Forces Journal, 15, 1-6.

Hoffman, F. G. (2009c). Hybrid warfare and challenges. NATIONAL DEFENSE UNIV WASHINGTON DC INST FOR NATIONAL STRATEGIC STUDIES.

Huber, T. M., Pearlman, M. D., Morelock, J. D., Brown, J. E., Broom, J. T., Bjorge, G. J., Baumann, R. F. (2002). Compound Warfare: That Fatal Knot. Retrieved from.

Ischinger, W. (2015). Munich Security Report 2015: Collapsing Order, Reluctant Guardians?, Munich Security Conference Report. www.securityconference.de

Kant, I. (2005). Toward perpetual peace Theories of Federalism: A Reader (pp. 87-99): Springer.

Keohane, R. O., & Nye, J. S. (1977). Power and interdependence: World politics in transition: Little, Brown Boston.

Kofman, M., & Rojansky, M. (2015). A Closer look at Russia’s “Hybrid War”. Wilson Center, Kennan Institute, Kennan Cable(7).

Korybko, A. (2015). The Hybrid Wars: The Indirect Adaptive Approach to Regim Change. Moscow: Peoples’ Friendship University of Russia.

Krasner, S. D. (2000). State power and the structure of international trade. International political economy: Perspectives on global power and wealth, 19-36.

Lind, W. S. (2004). Understanding fourth generation war. Military Review, 84(5), 12-16.

Macau, E. E., & Grebogi, C. (2008). Controlling chaos. Handbook of Chaos Control, second ed., Wiley-VCH, Weinheim, 3-28.

Mansoor, P. R., & Peter, R. (2012). Hybrid Warfare in History, Cambridge: Cambridge University Press, 1-17.

McCuen, J. J. (2008). Hybrid wars. Military Review, 88(2), 107-113.

McKenzie, K. F. (1993). Elegant Irrelevance: Fourth Generation Warfare. Parameters, 23(3), 51-60.

McNeill, W. H., & Wight, M. (1993). International Theory: The Three Traditions, The Historian, Vol. 55, No. 2, Winter, 1993, Review, 370-372.

Moyar, M., & Carland, J. (2006). Triumph forsaken: New York: Cambridge University Press.

Mulej, M., & Tilebein, M. (2006). A complex adaptive systems approach to efficiency and innovation. Kybernetes, 35(7/8), 1087-1099.

Nye, J. S., & Keohane, R. O. (1971). Transnational relations and world politics: An introduction. International Organization, 25(03), 329-349.

Paul, T. V., Morgan, P. M., & Wirtz, J. J. (2009). Complex deterrence: strategy in the global age: University of Chicago Press.

Pindják, P. (2015). Deterring hybrid warfare: a chance for NATO and the EU to work together? NATO Review Magazine.

Powell, R., Keohane, R. O., & Baldwin, D. A. (1994). Anarchy in international relations theory: the neorealist-neoliberal debate International Organization, 48(2), 313-344.

Qiao, L., & Wang, X. (2002). Unrestricted warfare: China's master plan to destroy America: NewsMax Media, Inc.

Rawls, J. (2001). The law of peoples: with, the idea of public reason revisited: Harvard University Press.

Reisinger, H., & Golts, A. (2014). Russia’s Hybrid Warfare. Waging War below the Radar of Traditional Collective Defence," NDC Research Paper", listopad(105).

Reus-Smit, C. (2009). Constructivism Theories of International Relations (4th ed): Palgrave Macmillan Ltd.

Rosecrance, R. N. (1986). The rise of the trading state: Commerce and conquest in the modern world (Vol. 386): Basic Books New York.

Sascha D. Bachmann, H. G. (2015). Hybrid Wars: the 21st-Century's New Threats to Global Peace and Security. Scientia Militaria: South African Journal of Military Studies, 43(1), 77-98.

Shaheen, K. O. (2015, 2 December 2015). Who Backs Whom in the Syrian Conflict. TheGuardian.

Smith, R. (2008). The utility of force: the art of war in the modern world: Vintage Books USA.

Thiele, R. D. (2015). Crisis in Ukraine–The Emergence of Hybrid Warfare. ISPSW Strategic Series(347), 1-13.

Thornton, R. (2015). The Changing Nature of Modern Warfare. The RUSI Journal, 160(4), 40-48.

Toffler, A. T., Heidi (1993). War and Anti-War Survival at the Dawn of the 21st Century. London: Warner Books.

Tzu, S. (2012). The Art of War (L. Giles, Trans.). NewYork: Barnes and Noble.

Von Clausewitz, C., & War, O. (1976). edited and translated by Michael Howard and Peter Paret. On War.

Walt, S. M. (1990). The origins of alliance: Cornell University Press.

Waltz, K. N. (1979). Theory of international politics. Massachusetts: Addison - Wesley Publishing Company.

Waltz, K. N. (1981). The Spread of Nuclear Weapons: More May Be Better: Introduction The Adelphi Papers, Volume 21, 1981 - Issue 171.

Waltz, K. N. (2012). Why Iran should get the bomb: Nuclear balancing would mean stability. Foreign Affairs, 91, 2-5.

Wendt, A. (1992). Anarchy is what states make of it: the social construction of power politics. International Organization, 46(02), 391-425.

Wendt, A. (1995). Constructing international politics. International Security, 20(1), 71-81.

William S. Lind, C. K. N. U., Captain John F. Schmitt (USMC), Colonel Joseph W. Sutton (USA), and Lieutenant Colonel Gary I. Wilson (USMCR). (1989). The Changing Face of War: Into the Fourth Generation Marine Corps Gazette, 22-26.

Williamson, S. C. (2009). From fourth generation warfare to hybrid war. ARMY WAR COLL CARLISLE BARRACKS PA.

Wither, J. K. (2016). Making Sense of Hybrid Warfare. Connections: The Quarterly Journal, 15(2), 73-87.