تأثیر رفتار شهروندی سازمانی بر ارتقای چابکی سازمانی با تأکید بر نقش میانجی موفقیت سامانه برنامه‌ریزی منابع سازمانی (مورد مطالعه: یکی از سازمان‌های صنعتی حوزۀ دفاعی)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه مدیریت، دانشگاه آزاد اسلامی واحد

2 استادیار گروه مدیریت دولتی، دانشگاه هوایی شهید ستاری

3 کارشناسی ارشد، گروه مهندسی صنایع، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران جنوب

4 کارشناسی ارشد مدیریت کارآفرینی، دانشگاه هوایی شهید ستاری

چکیده

سازمان چابک برای درک و پیش‌بینی تغییرات محیط کسب ‌و کار طراحی‌ شده و به ساختاربندی خود می‌پردازد. چابکی یعنی شناسایی موفق مبانی رقابت، ‌انسجام منابع و اقدامات مناسب در محیط کار. این تحقیق با هدف تحلیل تأثیر رفتار شهروندی سازمانی کارکنان بر چابکی سازمانی با نقش میانجی سامانه برنامه‌ریزی منابع سازمانی در یکی از سازمان‌های صنعتی حوزه دفاعی انجام ‌شده است. تحقیق حاضر از نظر نتیجه، کاربردی و از نظر روش گردآوری داده‌ها از نوع پیمایشی و از نظر شیوه تحلیل داده‌ها از نوع معادلات ساختاری است. روایی محتوای ابزار اندازه‌گیری به وسیلۀ خبرگان تأیید شد و ضریب آلفای کرونباخ کلیه متغیرها در پرسش‌نامه نیز بیش از 70/0 درصد به دست آمد. جامعه آماری تحقیق شامل330  نفر از کارشناسان شاغل در یکی از سازمان‌های صنعتی حوزه دفاعی بود که 255 نفر از آنها با استفاده از فرمول کوکران و روش نمونه‌گیری تصادفی ساده انتخاب شدند. آزمون فرضیه‌های تحقیق به کمک تحلیل ضرایب مسیر مدل ساختاری، نشان‌دهنده تأثیر معنی‌دار و مثبت رفتار شهروندی سازمانی کارکنان بر موفقیت سامانه برنامه‌ریزی منابع سازمانی و تأثیر معنی‌دار موفقیت سامانه برنامه‌ریزی منابع سازمانی بر مؤلفه‌های قابلیت چابکی سازمانی(شامل پاسخگویی به تغییرات، شایستگی، انعطاف و سرعت عمل) است. بر اساس نتایج تحقیق، مدیران سازمان‌های دفاعی، جهت تقویت قابلیت چابکی سازمانی، باید علاوه بر توجه به رفتارهای شهروندی سازمانی کارکنان به ارتقای سطح سامانه برنامه‌ریزی منابع سازمانی نیز توجه نمایند.

کلیدواژه‌ها


ابراهیمیان جلودار، سید یاسر(1390)، چابکی سازمانی؛ سرعت پاسخگویی و انعطاف‌پذیری سازمانی، توسعه انسانی پلیس، 39، 34-13.

بیگی‌نیا، عبدالرضا، الوانی، سید مهدی و گلشن، اصغر(1390) بررسی اثر پذیرش فناوری اطلاعات بر چابکی سازمان (مورد مطالعه: شرکت ملی صنایع پتروشیمی)، دو ماهنامه علمی و پژوهشی دانشور رفتار، مدیریت و پیشرفت، دانشگاه شاهد، 18(50).

شجاعی، مسلم،(1390)، بررسی تأثیر ابعاد چابکی سازمانی بر عملکرد سازمانی در شرکت گاز استان اصفهان، پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه آزاد اسلامی واحد قزوین.

صادقیان، رحمت اله، یعقوبی، نورمحمد و اعزازی، محمد اسماعیل (1391). بررسی رابطه فراموشی سازمانی هدفمند وچابکی سازمانی. پژوهش‌های مدیریت عمومی، 5(17)، 120-103.

صلواتی، عادل، خسروی، انور و امانی، سحر (1392) چابکی سازمانی و هوش رقابتی در بانک‌های خصوصی و دولتی، پژوهش‌های مدیریت عمومی، 6(21)، 160-121.

مقیمی، محمد و رمضان، مجید (1390). پژوهش‌نامه‌های مدیریت. تهران: انتشارات ترمه.

مهدی بیگی، نجمه، کمالیان، امین رضا و یعقوبی، نورمحمد(1392) ارزیابی اثرات استقرار سیستم برنامه‌ریزی منابع سازمانی بر نوآوری سازمان، پژوهش‌های مدیریت عمومی، 6(20)، 74-57

واعظی، رضا، شفیعی نیک‌آبادی، محسن و جلیلی ابولحسنی، اعظم (1389) سامانۀ برنامه‌ریزی منابع سازمان و پیاده‌سازی آن. ماهنامه ارتباط علمی(نما). شماره 3

Barclay, D., Higgins, C., & Thompson, R.(1995). The Partial Least Squares Approach to Causal Modeling: personal computer adoption and use as an illustration, technological studies, 2(2), 285-309.

Cheolho Yoon, (2009), "The Effects of Organizational Citizenship Behaviors on ERP System Success", Computers in Human Behavior, Vol.25, 421-428.

Felipe, C. M., Roldán, J. L., & Leal-Rodríguez, A. L. (2016). “An Explanatory and Predictive Model for Organizational Agility”. Journal of Business Research, 69(10), 4624-4631.

HassanrezaZeinabadia(2010)" Job Satisfaction and Organizational Commitment as Antecedents of Organizational Citizenship Behavior (OCB) of Teachers"Procedia Social and Behavioral Sciences 5 998–1003.

Hensler, J., Ringle, C., & Sinkovics, R. (2009). The Use of Partial Least Square Based Multi Group Analysis: in. advance in international marketing 20.Nunnaly, J., & Bernsten, I.(1994). Psychometric theory. New york: Mc Graw Hill.

Ketokivi, M. (2006). Elaborating the Contingency Theory of Organizations: The Case of Manufacturing Flexibility Strategies. Production and Operations Management, 15(2), 215e228.

Lee, Z., & Lee, J. (2004). An ERP Implementation Case Study from a Knowledge Transfer Perspective. Journal of Information Technology, 15(4), 281–288.

Lin, Ching-Torng& Chiu, Hero &Tsen, Yi-Hong. (2006a). Agility Evaluation Using Fuzzy Logic. Int.J.Production Economics, Vol. 101. PP. 353-368.

Loyd Beal(2011).Measuring Psychological Capital, Resistance to Change, and Organizational Citizenship Behavior to Understand the Role of Positive Organizational Behavior in the Context of Organizational Change "ProQuest LLC. 789 East Eisenhower Parkway P.O. Box 1346 Ann Arbor, MI 48106 – 1346

Makoha,Arnety. Musiega,Douglas.Juma,Shem. (2013) “Implementation of Enterprise Resource Planning Systems in Kenyan Public Universities, A Case of MasindeMuliro University of Science and Technology” , Research Journal of Finance and Accounting, Vol.4, No.6.

Markus, M. L., & Tanis, C. (2000). The Enterprise Systems Experience-from Adoption to Success. In R. W. Zmud (Ed.), Framing the domains of IT research: glimpsing the future through the past (pp. 173–207). Cincinnati, OH: Pinnaflex Educational Resource Inc.

PascalDaille(2009)" Assessing Organizational Citizenship Behavior in the French Context: Evidence for the Four-Dimensional Model "The Journal of Psychology, 143(2), 133–146

Prahalad, C. K. (2009). In Volatile Times, Agility Rules. Business Week80. September 21.

Sedera, D., & Gable, G. G. (2004). A Factor and Structural Equation Analysis of the Enterprise Systems Success Measurement Model. Proceedings of the 25th International Conference on Information Systems, 449–464.

Seethamraju,Ravi.KrishnaSundar, Diatha.(2013)“ Influence of ERP Systems on Business Process Agility ”,journal homepage: www.elsevier.com, IIMB Management Review (2013) 25, 137e149.

Sharifi, H. & Zhang, Z. (2001). “Agile Manufacturing in Practice. Application of a Methodology,” International Journal of Operations & Production Management, Vol. 21(5), pp. 772-794.

 Shih, Y. Y. (2006). The Effect of Computer Self-Efficacy on Enterprise Resource Planning Usage. Behavior & Information Technology, 25(5), 407–411.

Shim, D. C., & Faerman, S. (2017). “Government Employees’ Organizational Citizenship Behavior: The Impacts of Public Service Motivation, Organizational Identification, and Subjective OCB norms”. International Public Management Journal, 20(4), 531-559.

shojaie Amir Abbas, SedighiMohamad Mohsen,PiroozfarShahnaz(2011) "Extended Enterprise Resource Planning (ERPII): Evolution and Framework ofPrimary Components, Australian Journal of Basic and Applied Sciences, 5(11): 360-368,ISSN 1991-8178.

Soner Polat(2009)" Organizational Citizenship Behavior (OCB) display levels of the teachers at secondary schools according to the perceptions of the school administrators"Procedia Social and Behavioral Sciences 1 1591–1596.

Van dyne,L.,Graham,J.W., and Dienesch,R.M.(1994)," Organizational Citizenship Behavior: Construct Redefinition, Measurement, and Validation", Academy Of Management Journal,Vol.37,No.4,pg.765.

Vinzi, V., Trinchera, L., & Amato, S(2010)  PLS Path Modeling: from foundations to recent developments and open issues for model assessment and improvement. Berlin: Springer Berlin Heidelberg.

Zeng, Y. R., Wang, L., & Xu, X. H. (2017). “An Integrated Model to Select an ERP System for Chinese Small-and Medium-Sized Enterprise Under Uncertainty”. Technological and Economic Development of Economy, 23(1), 38-58.

Zhang, Z. ,Sharifi, H. (1999) And A Methodology For Achieving Agility In Manufacturing Organizations: An Introductions, International Journal of Operations and Production Management, 20,4, pp: 496-513.