ارائه مدل مناسب برای پیاده‌سازی زنجیره تأمین تاب‌آور در سازمان‌های پروژه‌محور

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار و عضو هیئت علمی دانشگاه جامع امام حسین (ع)، (* نویسندۀ مسئول)؛ mmardani@ihu.ac.ir

2 دانش آموخته کارشناسی ارشد مهندسی صنایع، دانشگاه جامع امام حسین(ع)، miladklh1373@yahoo.com

10.22034/iamu.2020.44907

چکیده

توجه به تاب‌آوری زنجیره تأمین در کنترل ریسک سازمان‌های پروژه محور، از اهمیت بالایی برخوردار است. ازآنجاکه هدف هر سازمان تولیدی و خدماتی انعطاف‌پذیری در شرایط ریسک می‌باشد؛ هدف، از این پژوهش ارائه‌ی مدلی برای پیاده‌سازی زنجیره تأمین تاب‌آور در سازمان‌های پروژه محور است. پژوهش حاضر ازنظر هدف، کاربردی و ازنظر نحوه گردآوری داده‌ها، توصیفی- تحلیلی و پیمایشی است. جامعه آماری پژوهش شامل کارشناسان منتخب باسابقه‌ی مدیریتی بالا در قرارگاه سازندگی خاتم­الانبیاء(ص) می‌باشد. نمونه آماری شامل 35 نفر از پنج شرکت قرارگاه است که به این منظور از روش نمونه‌گیری خوشه‌ای هدفمند استفاده شده است. تائید روایی پرسشنامه توسط ده نفر از خبرگان منتخب جامعه آماری و همچنین پایایی آن با محاسبه‌ی ضریب آلفای کرون باخ استفاده شد. برای تجزیه‌وتحلیل داده‌ها از نرم‌افزارهای SPSS و EXCEL استفاده گردید. بر اساس مبانی نظری و نتایج تحقیقات انجام‌گرفته شده و همچنین نظر خبرگان، ابتدا مؤلفه‌های زنجیره تأمین تاب‌آور سازمان‌های پروژه محور تعیین و سپس با انجام آزمون t قطعی گردیدند؛ در ادامه با استفاده از روش دیمتل روابط بین این مؤلفه‌ها احصاء و به‌منظور بررســی بــرازش مدل به‌دست‌آمده و اعمــال اصــلاحات از آزمون تحلیل عاملی تأییدی تحت نرم‌افزار AMOS استفاده شد و در نهایت، مدل نهایی ارائه شد که نشان می‌دهد ارتباط چابکی، مدیریت منابع انسانی و بومی‌سازی با تاب‌آوری بالاترین میـزان ضـریب همبستگی و ارتباط مستقیم را دارند. درعین‌حال مؤلفه‌ی‌ امنیت از طریق این سه مؤلفه اثرات خود را بر روی تاب‌آوری اعمال می‌کنند. قرارگاه سازندگی خاتم‌الانبیاء(ص) برای تاب­آور بودن زنجیره تأمین خود باید توجه ویژه‌ای به مؤلفه‌های با ارتباط مستقیم داشته باشد.

کلیدواژه‌ها


اقتصادی فرد، محمود؛ راسخ، میلاد. (1397)، طراحی بومی رتبه‌بندی مؤلفه‌های مدل کسب‌وکار الکترونیک برای دوره‌های بر خط آزاد انبوه (موک) ایران مبتنی بر رویکرد دلفی فازی آنتروپی شانون، پانزدهمین کنفرانس بین‌المللی مهندسی صنایع، سال 1397.
جعفرنژاد چقوشی، احمد؛ کاظمی، عالیه و عرب، علیرضا (۱۳۹۵). شناسایی و اولویت‌بندی شاخص‌های ارزیابی تاب‌آوری تأمین‌کنندگان بر پایه روش بهترین – بدترین، چشم‌انداز مدیریت صنعتی، سال ششم، شماره 23، صص 187-159.
حمزه، اسماء؛ عطاطلب، فاطمه. (1397)، بررسی اثر تحریم بر صنعت بیمه با تأکید بر تورم و مشکلات نقل‌وانتقالت پولی، فصلنامه اقتصاد مالی، دوره 12، شماره 45، زمستان 1397، صص 165-147.
رحیمی شیخ، حبیب اله؛ شریفی، مانی و شهریاری، محمدرضا (1396). طراحی مدل زنجیره تأمین تاب‌آور (موردمطالعه: سازمان بهزیستی کشور)، چشم‌انداز مدیریت صنعتی، شماره 27، صص 150-127.
رحیمی، اکبر؛ راد، عباس؛ عالم تبریزی، اکبر و موتمنی، علیرضا (1397). ارائه مدل ساختاری تفسیری زنجیره تأمین تاب‌آور در صنایع دفاعی ایران، فصلنامه مدیریت نظامی، سال هجدهم، شماره 3، صص 70-31.
رحیمیان، محمدمهدی و رجب زاده قطری، علی (۱۳۹۵). سنجش تاب‌آوری زنجیره تأمین با رویکرد دستگاه‌های پیچیده سازگار (مطالعه موردی: صنعت داروسازی ایران)، پژوهش‌های نوین در تصمیم‌گیری، دوره دوم، شماره 2، صص 195-155.
صدیق پور، عبدالرضا؛ زندیه، مصطفی؛ عالم تبریز، اکبر و دری نوکورانی، بهروز (1397). طراحی و تبیین مدل زنجیره تأمین تاب‌آور در صنعت داروسازی ایران، مطالعات مدیریت صنعتی، سال شانزدهم، شماره 51، صص 106-55.
قربان پور، احمد؛ پویا، علیرضا؛ ناظمی، شمس‌الدین و ناجی عظیمی، زهرا (1395). طراحی مدل ساختاری اقدامات مدیریت زنجیره تأمین سبز با استفاده از رهیافت مدل‌سازی ساختاری تفسیری فازی، تحقیق در عملیات در کاربردهای آن (ریاضیات کاربردی)، دوره سیزدهم، شماره 4، صص 20-1.
مهرابی، علی و کریمی نژاد، داود (۱۳۹۶). سنجش و تحلیل تاب‌آوری در زنجیره تأمین (مطالعه موردی: شرکت پتروشیمی)، دومین کنفرانس بین‌المللی مدیریت صنعتی، بابلسر، دانشگاه مازندران.
Angel M. Manuela P. (2017) "Lean Indicators and Manufacturing Strategies", International Journal of Operations & Production Management, 5(5):465-478.
Azevedo, S. G. Carvalho, H. & Cruz-Machado, V. (2011). A proposal of LARG supply chain management practices and a performance measurement system. International Journal of e-Education, e-Business, e-Management and e-Learning, 1(1), 7.‏
Balon, V. Sharma, A. K. & Barua, M. K. (2016). Assessment of barriers in green supply chain management using ISM: A case study of the automobile industry in India. Global Business Review, 17(1), 116-135.‏
Blackhurst*, J. Craighead, C. W. Elkins, D. & Handfield, R. B. (2005). An empirically derived agenda of critical research issues for managing supply-chain disruptions. International journal of production research,43(19),4067-81.‏
Brandon‐Jones, E. Squire, B., Autry, C. W., & Petersen, K. J. (2014). A contingent resource‐based perspective of supply chain resilience and robustness. Journal of Supply Chain Management, 50(3), 55-73.‏
Carvalho, H., & Cruz-Machado, V. (2011). Integrating lean, agile, resilience and green paradigms in supply chain management (LARG_SCM). Supply chain management, 27-48.‏
Carvalho, H., Azevedo, S. G., & Cruz-Machado, V. (2012). Agile and resilient approaches to supply chain management: influence on performance and competitiveness. Logistics research, 4(1-2), 49-62.‏
Chiang, C. Y., Kocabasoglu-Hillmer, C., & Suresh, N. (2012). An empirical investigation of the impact of strategic sourcing and flexibility on firm's supply chain agility. International Journal of Operations & Production Management, 32(1), 49-78.‏
Christopher, M., & Jüttner, U. (2000). Developing strategic partnerships in the supply chain: a practitioner perspective. European Journal of Purchasing & Supply Management, 6(2), 117-127.‏
Christopher, M., & Peck, H. (2004). Building the resilient supply chain. The international journal of logistics management, 15(2), 1-14.‏
Dong, D., Liu, J., & Zhou, H. (2016, June). Influence factor analysis of supply chain resilience using ISM. In 2016 13th International Conference on Service Systems and Service Management (ICSSSM) (pp. 1-5). IEEE.‏
Espadinha-Cruz, P., Grilo, A., Puga-Leal, R., & Cruz-Machado, V. (2011, December). A model for evaluating lean, agile, resilient and green practices interoperability in supply chains. In 2011 IEEE International Conference on Industrial Engineering and Engineering Management (pp. 1209-1213). IEEE.‏
Glickman, T. S., & White, S. C. (2006). Security, visibility and resilience: the keys to mitigating supply chain vulnerabilities. International Journal of Logistics Systems and Management, 2(2), 107-119.‏
Hanna, J. B., Skipper, J. B., & Hall, D. (2010). Mitigating supply chain disruption: the importance of top management support to collaboration and flexibility. International Journal of Logistics Systems and Management, 6(4), 397-414.‏
Henry, D., & Ramirez-Marquez, J. E. (2012). Generic metrics and quantitative approaches for system resilience as a function of time. Reliability Engineering & System Safety, 99, 114-122.‏
Iakovou, E., Vlachos, D., & Xanthopoulos, A. (2007). An analytical methodological framework for the optimal design of resilient supply chains. International Journal of Logistics Economics and Globalisation, 1(1), 1-20.‏
Jüttner, U., & Maklan, S. (2011). Supply chain resilience in the global financial crisis: an empirical study. Supply Chain Management: An International Journal, 16(4), 246-259.‏
Kamalahmadi, M., & Parast, M. M. (2016). “A review of the literature on the principles of enterprise and supply chain resilience: Major findings and directions for future research”. International Journal of Production Economics, 171, 116–133.
Lee, P. K., Yeung, A. C., & Cheng, T. E. (2009). Supplier alliances and environmental uncertainty: An empirical study. International Journal of Production Economics, 120(1), 190-204.‏
Li, R., Dong, Q., Jin, C., & Kang, R. (2017). A new resilience measure for supply chain networks. Sustainability, 9(1), 144.‏
Mandal, S. (2014). Supply chain resilience: a state-of-the-art review and research directions. International Journal of Disaster Resilience in the Built Environment, 5(4), 427-453.‏
Meindl, S. C. P. (2016). Supply Chain Management--Strategy, Planning and Operation. Tsinghua University Press. Wheat soybean others land for no use.‏
Melnyk, S. A., Closs, D. J., Griffis, S. E., Zobel, C. W., & Macdonald, J. R. (2014). Understanding supply chain resilience. Supply Chain Management Review, 18(1), 34-41.‏
Pettit, T. J., Fiksel, J., & Croxton, K. L. (2008). Can you measure your supply chain resilience. Supply Chain and Logistics Journal, 10(1), 21-22.‏
Pettit, T. J., Fiksel, J., & Croxton, K. L. (2010). Ensuring supply chain resilience: development of a conceptual framework. Journal of business logistics, 31(1), 1-21.‏
Ponomarov, S. Y., & Holcomb, M. C. (2009). Understanding the concept of supply chain resilience. The international journal of logistics management, 20(1), 124-143.‏
Pourhejazy, P., Kwon, O., Chang, Y. T., & Park, H. (2017). Evaluating resiliency of supply chain network: A data envelopment analysis approach. Sustainability, 9(2), 255.‏
Rajesh, R. (2017). Technological capabilities and supply chain resilience of firms: A relational analysis using Total Interpretive Structural Modeling (TISM). Technological Forecasting and Social Change, 118, 161-169.‏
Rice, J. B., & Caniato, F. (2003). Building a secure and resilient supply network. SUPPLY CHAIN MANAGEMENT REVIEW, V. 7, NO. 5 (SEPT./OCT. 2003), P. 22-30: ILL.‏
Sahu, A. K., Datta, S., & Mahapatra, S. S. (2016). Evaluation and selection of resilient suppliers in fuzzy environment: Exploration of fuzzy-VIKOR. Benchmarking: An International Journal, 23(3), 651-673.‏
Stecke, K. E., & Kumar, S. (2009). Sources of supply chain disruptions, factors that breed vulnerability, and mitigating strategies. Journal of Marketing Channels, 16(3), 193-226.‏
Stevenson, M., & spring, M. (2007). Flexibility from a supply chain perspective: definition and review. International journal of operations & production management, 27(7), 685-713.‏
Tachizawa, E. M., & Gimenez, C. (2010). Supply flexibility strategies in Spanish firms: Results from a survey. International Journal of Production Economics, 124(1), 214-224.‏
Tang, C. S. (2006). Perspectives in supply chain risk management. International journal of production economics, 103(2), 451-488.‏
Tang, C. S. (2006). Robust strategies for mitigating supply chain disruptions. International Journal of Logistics: Research and Applications, 9(1), 33-45.‏
Wu, K. J., Liao, C. J., Tseng, M. L., & Chiu, A. S. (2015). Exploring decisive factors in green supply chain practices under uncertainty. International Journal of Production Economics, 159, 147-157.‏
 
Yi, C. Y., Ngai, E. W. T., & Moon, K. L. (2011). Supply chain flexibility in an uncertain environment: exploratory findings from five case studies. Supply Chain Management: An International Journal, 16(4), 271-283.‏
Zaijing, G., & Dapeng, L. (2018, March). The resilience evaluation model of electricity system. In 2018 7th International Conference on Industrial Technology and Management (ICITM) (pp. 417-420). IEEE.