1
دکترای تفسیر تطبیقی، استادیار دانشگاه علوم و فنون هوایی شهید ستاری(نویسنده مسئول)؛ faghihzadeh.r@yahoo.com
2
دکتری مدیریت و استادیار دانشگاه علوم و فنون هوایی شهید ستاری؛ ali_farhadi92@yahoo.com
3
دکتری فقه و حقوق اسلامی، مدیر گروه معارف اسلامی دانشگاه خاتم(ص)؛ esmaeiliayat4@gmail.com
10.22034/iamu.2024.1995848.2855
چکیده
در آموزههای دینی، در خصوص شخصیت و نوع عملکرد مدیران نظامی؛ شاخصههایی مطرحشده که شناسایی و تحلیل آنها جهت کمک به فرایند انتخاب و مدیریت نیروهای نظامی اهمیت فراوانی دارد. ازاینرو هدف پژوهش حاضر این است که با معرفی و تبیین دقیق این شاخصهها، گامی در راستای گزینش مدیران نظامی شایسته و همچنین مدیریت اسلامی آنان بر زیردستان، بردارد. این پژوهش در دو مرحله انجامشده؛ مرحله اول تحقیق به روش تحلیل محتوا؛ و مرحله دوم به روش توصیفی- تفسیری انجامگرفته است. جامعه آماری تحقیق، قرآن کریم و نهجالبلاغه میباشد که گزارهای مربوط به موضوع شناسایی، و برای روایی و پایایی تحقیق، از ضریب توافق بین کدگذاران و چند سویه سازی منابع استفاده گردید. نتایج حاصل از بررسی و تحلیل دادهها بیانگر آن است که مهمترین ویژگیهای یک مدیر نظامی شایسته در این دو منبع مهم دینی، در دو مقوله؛ شخصیتی شامل: تعهّد، قدرت علمی و جسمی، بصیرت، صبر، عالِم به مواضع حق، خیرخواهی، پاکدلی، قدرت فهم حکم خدا و رسول (ص)؛ و رفتاری، شامل: امانتداری، حفظ تقوا و پرهیز از بغی و تعدی، مواسات با زیردستان، تشویق بجای زیردستان، دوری از سستی و لغزش و پرهیز از کندی و عجله با توجه به موقعیت، مخالفت با هوای نفس و دفاع عملی از دین و شعائر دینی قابلیت طبقهبندی دارد. با تحقّق این دو مقوله، یک مدیر نظامی از منظر منابع دینی مقبولیت دارد.
ابن ابى حاتم، عبدالرحمن بن محمد (1419ق). تفسیر القرآن العظیم، عربستان سعودى، مکتبة نزار
ابن أبی الحدید، عبدالحمید بن هبة الله (1404ق). شرح نهج البلاغة لابن أبی الحدید، قم، مکتبة المرعشی النجفی
ابن شعبه حرانى، حسن.(1404ق). تحف العقول، قم، جامعه مدرسین
ابن عاشور، محمد بن طاهر (بیتا). التحریر و التنویر، بی جا
ابن منظور، محمد.(1414ق). لسان العرب، بیروت، دار الفکر
انصاریان، علی (1366ش). شرح نهجالبلاغه المقتطف من بحارالانوار، ج 3، تهران، وزارت فرهنگ
ایروانی، محمدرضا.(1401ش). مقاله مفهومشناسی و ارائه الگوی فرماندهی مطلوب در ایران باستان بر اساس روایت شاهنامه فردوسی با تمرکز بر روایت جنگ بزرگ کیخسرو با افراسیاب، مدیریت نظامی، دوره22،ش85،صص65-98
جعفری، رضا و زارعی، حبیبالله.(1400ش). مقاله تحلیلی بر مؤلفههای معنویت و اخلاق در سیرۀ فرماندهی نظامی امامعلی(ع) در نهجالبلاغه. فصلنامه مدیریت نظامی، دوره21،ش81،صص95-136
خیر گو، منصور و عباس زاده، ناصر.(1399ش). مقاله ارائه الگوی فرماندهی و مدیریت در سازمانهای دفاعی از منظر امام علی (ع): پژوهشی کیفی مبتنی بر تحلیل مضمون. فصلنامه مدیریت نظامی، دوره20،ش77،صص51-80
درویشی، صیاد و بختیاری، لطفعلی و افراسیابی، علی (1399). مقاله معیارهای انتصاب فرماندهان و مدیران انتظامی در آموزههای مکتب شهید سلیمانی، مجله نظارت و بازرسی، دوره14، ش53، صص81-100.
راغب اصفهانى، حسین بن محمد (1412 ق). المفردات فی غریب القرآن، دمشق بیروت، دارالعلم الدار الشامیة
رشید زاده، فتحالله و جعفری، رضا.(1399ش). مقاله ابعاد و مؤلفههای راهبردی فرماندهی نظامی بر اساس آموزههای امیرالمؤمنین، امام علی (ع)، در نهجالبلاغه. فصلنامه مدیریت نظامی، دوره20،ش77،صص121-160
زمخشرى، محمود (1407ق). الکشاف عن حقائق غوامض التنزیل، بیروت،دار الکتاب العربی
طوسی، محمدبن حسن (بیتا). التبیان فی تفسیر القرآن، بیروت، داراحیاء التراث العربی
عبده، محمد (بیتا)، شرحنهجالبلاغة، قاهره، مطبعةالاستقامة
عمید، حسن.(1379ش). فرهنگ عمید، تهران، امیرکبیر
فخر رازی، محمد (1420 ق). مفاتیح الغیب، چاپ: سوم، بیروت، داراحیاء التراث العربی
فیض کاشانى، ملا محسن.(1415ق). الصافى، تهران، صدر
قمى، على بن ابراهیم (1367ش). تفسیر قمى، تحقیق: سید طیب موسوى، قم، دار الکتاب
کهن، نبیالله و صفری، علی و گلشاهی، بهنام (1394). مقاله بررسی رفتار و صفات شخصیتی فرماندهان نظامی بر اساس بیانات امام علی (ع)، فصلنامه منابع انسانی ناجا، سال دهم، شماره 40
لزگی، علی نقی و صافحیان، جعفری(1399)، مقاله مولفه های آمادگی دفاعی فرماندهی و مدیریت نظامی در نهج البلاغه، فصلنامه مدیریت نظامی، دوره 20، ش 79، 115-144.
مصطفوى، حسن (1368ش). التحقیق فی کلمات القرآن الکریم، تهران، وزارت فرهنگ
مفید، محمد بن محمد (1413ق). الإختصاص،قم، الموتمر العالمى لالفیة الشیخ المفید
مکارم شیرازی، ناصر و همکاران (1387 ش)، پیام امیر المومنین (ع)، جلد 6، تهران، دارالکتب الاسلامیه
(1390 ش). پیام امیر المومنین (ع)، جلد 9 و 10، قم، امام علی بن ابیطالب (ع)
هاشمى خویى، میرزا حبیبالله (1400 ق). منهاج البراعة فی شرح نهج البلاغة، چاپ چهارم، تهران، مکتبة الإسلامیة
ب- منابع لاتین
Roberts, R. (2018). Twelve Principles of Modern Military Leadership. NCO Journal, 1-8.
S. Army, Leader Development, FM 6-22 (Washington, D.C.: U.S. Government Printing Office, June 31, 2015), chap.1, pp.3, http://www.milsci.ucsb.edu/sites/secure.lsit.
فقیه زاده,رضا , فرهادی,علی و اسماعیلی,آیت الله . (1402). جُستاری تحلیلی پیرامون ویژگیهای شخصیتی و رفتاری فرماندهان و مدیران نظامی در آموزههای قرآن کریم و نهج البلاغه. فصلنامه مدیریت نظامی, 23(91), 74-100. doi: 10.22034/iamu.2024.1995848.2855
MLA
فقیه زاده,رضا , , فرهادی,علی , و اسماعیلی,آیت الله . "جُستاری تحلیلی پیرامون ویژگیهای شخصیتی و رفتاری فرماندهان و مدیران نظامی در آموزههای قرآن کریم و نهج البلاغه", فصلنامه مدیریت نظامی, 23, 91, 1402, 74-100. doi: 10.22034/iamu.2024.1995848.2855
HARVARD
فقیه زاده رضا, فرهادی علی, اسماعیلی آیت الله. (1402). 'جُستاری تحلیلی پیرامون ویژگیهای شخصیتی و رفتاری فرماندهان و مدیران نظامی در آموزههای قرآن کریم و نهج البلاغه', فصلنامه مدیریت نظامی, 23(91), pp. 74-100. doi: 10.22034/iamu.2024.1995848.2855
CHICAGO
رضا فقیه زاده, علی فرهادی و آیت الله اسماعیلی, "جُستاری تحلیلی پیرامون ویژگیهای شخصیتی و رفتاری فرماندهان و مدیران نظامی در آموزههای قرآن کریم و نهج البلاغه," فصلنامه مدیریت نظامی, 23 91 (1402): 74-100, doi: 10.22034/iamu.2024.1995848.2855
VANCOUVER
فقیه زاده رضا, فرهادی علی, اسماعیلی آیت الله. جُستاری تحلیلی پیرامون ویژگیهای شخصیتی و رفتاری فرماندهان و مدیران نظامی در آموزههای قرآن کریم و نهج البلاغه. فصلنامه مدیریت نظامی, 1402; 23(91): 74-100. doi: 10.22034/iamu.2024.1995848.2855