فصلنامه مدیریت نظامی

فصلنامه مدیریت نظامی

تحلیل رابطه‌ی مدیریت دانش با سبک رهبری و استرس شغلی مدیران ستاد نیروی زمینی ارتش جمهوری اسلامی ایران (نزاجا)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
احمدرضا ظهرابی 1
یحیی نامجو 2
1 دکتری مدیریت ورزشی، مدرس دانشگاه امام علی (ع)، تهران، ایران navidshrf.74@gmail.com
2 دکتری امنیت ملی دانشگاه عالی دفاع ملی، تهران، ایران
10.22034/iamu.2024.2024645.3028
چکیده
یک عامل آسیب‌زا در سازمان، تنش و استرس زیادی است که بین کارکنان وجود دارد. استرس در محیط کار علل گوناگونی دارد اما از مهم‌ترین آن‌ها می‌توان به سبک رهبری و شیوه‌ی مدیریت دانش در سازمان اشاره کرد. پژوهش حاضر به دنبال مشخص کردن سطح استرس شغلی در ستاد نزاجا و تحلیل ارتباط آن با شیوه‌ی رهبری و مدیریت دانش است.
از نظر هدف این مطالعه کاربردی و از لحاظ روش از نوع توصیفی-همبستگی است. این تحقیق بر اساس روش نمونه‌گیری تصادفی ساده، انجام شده است. برای سنجش سوال‌های تحقیق از آزمون‌های آماری T تک نمونه‌ای، رگرسیون خطی و تحلیل واریانس یک طرفه توسط نرم‌افزار SPSS 27 استفاده شده است.
یافته‌های حاصل از تحلیل‌های کمی نشان می‌دهد که مدیریت دانش مدیران در ستاد وضعیت مناسبی ندارد و از میانگین پایین‌تر است. همچنین، آزمون رگرسیون خطی نشان می‌دهد مدیریت دانش میزان بالایی از تغییرات سبک رهبری و استرس شغلی را پیش‌بینی می‌کند و ارتباط مستقیمی با این دو متغیر دارد. از سوی دیگر، تفاوت معناداری در مدیریت دانش مدیران با میزان تحصیلات، سن و سابقه‌ی مختلف آنان وجود ندارد.
نتیجه‌ی مطالعه نشان می‌دهد که برای کاهش سطح استرس در ستاد نزاجا باید شیوه‌ی مدیریت دانش و سبک رهبری مدیران تغییر کند. مهم‌ترین راهکارها باید بر اساس و در نظر گرفتن تاثیر آن‌ها بر دیگر بخش‌ها باشد. از این رو با تعیین شاخص‌های این سه متغییر مدیران و رهبران به سادگی می‌توانند از این پژوهش استفاده‌ای عملی داشته و با توجه به شاخص‌ها، ارزیابی دقیقی از روند اجرا و سازمان داشته باشند.
کلیدواژه‌ها
مدیریت دانش
سبک رهبری
استرس شغلی
مدیران
ستاد نزاجا
موضوعات
  • حسین جهانگیری، علیرضا بافنده زنده، یعقوب علوی متین، سلیمان ایرانزاده (۱۴۰۱)؛ تدوین شاخص های بومی ارزیابی مدیریت دانش در یک مرکز نظامی؛ فصلنامه مدیریت نظامی دانشگاه امام علی؛ دوره 22، شماره 85.
  • محمدرضا زاهدی، پیمان اخوان، شایان نقدی خناچاه (۱۳۹۸)؛ شناسایی موانع کلیدی مدیریت دانش و درس‌آموخته‌ها در سازمان‌های پروژه‌محور نظامی؛فصلنامه مدیریت نظامی دانشگاه امام علی؛ دوره 19، شماره 76.
  • حسین نصیری باری، اکبر پیوسته، عادل درخشان مهربان (۱۳۹۱)؛ بررسی و اولویت‌بندی عوامل مؤثر بر استرس شغلی فرماندهان و مدیران نظامی (مطالعه موردی در یک واحد نظامی نزاجا)؛ فصلنامه مدیریت نظامی دانشگاه امام علی؛ دوره 12، شماره 46، مرداد 1391.
  • ناصر عسگری، مهدی خیر اندیش، اکبر هوشیار، اشکان حامدی (۱۳۹۲)؛ رابطه بین سبک رهبری فرماندهان نظامی و تعهد سازمانی کارکنان؛ فصلنامه مدیریت نظامی دانشگاه امام علی؛ دوره 13، شماره 52، بهمن 1392، صفحه 69-89.
  • آزاد مرزآبادی، اسفندیار؛ غلامی فشارکی، محمد (1390)؛ عوامل موثر بر استرس شغلی نظامیان؛ مجله طب نظامی، 13 (1).
  • آقابابایی، راضیه؛ رحیمی، حمید؛(1402)؛ نقش واسطه ای تسهیم دانش در تاثیر جو نوآورانه بر رفتارهای نوآورانه (نمونه پژوهش: معلمان شهر کاشان)؛ فصلنامه مدیریت دانش سازمانی، دوره: 6، شماره: 2.
  • انتظاری، علی؛ (1385) مقایسه فرهنگ دانایی بین موسسه عالی آموزش و پژوهش مدیریت وبرنامه‌ریزی، دانشکده صدا و سیما و دانشکده صنعت هواپیمایی کشور. پایان‌‌نامه کارشناسی ارشد.موسسه عالی آموزش و پژوهش سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی، تهران.
  • ایزدی طامه، احمد؛ حاتمی‌پور، خدیجه؛ دلفان آذری، ویدا؛ قاضیانی، خدیجه (1391)؛ سبک رهبری خدمتگزار بر عملکرد پرستاران؛ فصلنامه سلامت خانواده .
  • پارسا، امیدعلی؛ عسکری، غلامرضا؛ پازکی نژاد، ابراهیم؛(1402) به‌کارگیری نظریه طراحی سازوکار برای پیاده سازی پیامد مطلوب مدیریت دانش در سازمان های تحقیقاتی، فصلنامه مدیریت دانش سازمانی، دوره: 6، شماره:1 .
  • جاویدی کلاته جعفرآبادی، طاهره؛ ابوترابی، رزیتا (1389) ذهنیت فلسفی و سبک رهبری مدیران در نظام آموزش عالی )مورد بررسی: دانشگاه فردوسی مشهد .( مطالعات تربیتی و روان شناسی11(1)، 211-234.
  • خلیفه سلطانی، حشمت؛ حسینی، سیدمجتبی؛ عسگری، ناصر(1389). سبک های رهبری توانمندساز مدیریت دانش. پژوهش های مدیریت منابع انسانی، 2(3-4 (پیاپی 7-8))،149-166.
  • رابینز ، استیفن (1392)، مبانی رفتار سازمانی، ترجمه علی پارسائیان و سید محمد اعرابی ، تهران انتشارات دفتر پژوهش های فرهنگی.
  • رازینی، روح اله؛ سینا، میلاد،(1397) ارایه دسته بندی جامع از عوامل کلیدی موثر در استقرار مدیریت دانش سازمانی؛ فصلنامه مدیریت دانش سازمانی، دوره: 1، شماره: 1.
  • رسولی، رضا. (1385). بررسی رابطه توانمندسازی کارکنان با خشنودی شغلی استرس شغلی و تعهد سازمانی. مدیریت و توسعه.
  • سعیدی پور, بهمن. (1397). نقش سبک‏های رهبری، فرهنگ سازمانی و اعتماد سازمانی بر سکوت سازمانی مطالعه موردی: دانشگاه‏ پیام نور استان کرمانشاه، نشریه پژوهش در نظام های آموزشی، 12
  • شوقی، بهزاد؛ زمانی مقدم، افسانه؛ جعفری، پریوش؛ (1396). تاثیر مدیریت دانش بر خرد سازمانی با توجه به نقش میانجی هوش هیجانی (مورد مطالعه: دانشگاه آزاد اسلامی اسلامی شهر تهران). ابتکار و خلاقیت در علوم انسانی، 7(1).
  • صالحی سهل آبادی، علی؛ عسگری گندمانی، الهام؛ عباسی بلوچخانه، فائزه؛ موسوی کردمیری، سیدحجت؛ (1401). تاثیر بارکاری ذهنی بر عملکرد شغلی با نقش میانجی استرس شغلی. مهندسی بهداشت حرفه ای، 9(1 ).
  • صمدی میرکلائی، حسین؛ صمدی میرکلائی، حمزه؛ آقاجانی، حسنعلی(1395) تبیین نقش سبک رهبری تحول‌آفرین در فرهنگ سازمانی، مدیریت فرهنگ سازمانی 14 (2)، صص 511-499.
  • صیف، حسن؛ کرمی، مقداد؛ (1383). مدیریت دانایی رویکرد استراتژیک؛ تدبیر 153.
  • عبدالکریمی، مهوش.(1382)مدیریت دانش، فن آوری و خلاقیت و نقش آن در افزایش کارایی و اثربخشی فرایندها، پیام مدیریت موفق، دی ماه، صص 49-34.
  • عسگری پرویز; نکل زاده مریم.(1389) رابطه استرس شغلی و حمایت اجتماعی با خشنودی شغلی در کارکنان شرکت ملی حفاری. یافته‌های نو در روانشناسی (روانشناسی اجتماعی)، 5(14).
  • غنی‌زاده، محمود (1385)؛ تحقق سازمانهای دانش‌محور در گرو استقرار دولت الکترونیکاست. نشریه برنامه. شماره
  • میرکمالی، سیدمحمد؛ مزاری، ابراهیم؛ خباره، کبری؛ ذوقی پور، سودابه؛ (1394). شناسایی عوامل استرس زای شغلی و رابطه آن با کیفیت زندگی کاری (مورد مطالعه: اعضای هیات علمی دانشگاه بیرجند). مدیریت فرهنگ سازمانی، 13(4).
  • میرکمالی، سیدمحمد؛ نارنجی ثانی، فاطمه؛ (1387). بررسی رابطه کیفیت زندگی کاری و رضایت شغلی بین اعضای هیات علمی دانشگاههای تهران و صنعتی شریف. پژوهش و برنامه ریزی در آموزش عالی، 14(2 (48).
  • نصرالله زاده، مهدی ؛ رجب زاده، حامد ؛ قدک، فرهاد ؛(1397)بررسی میزان موفقیت در اجرای مدیریت دانش به‌عنوان نوآوری مطالعه موردی: یک موسسه تصمیم‌گیرنده در حوزه تحقیقات دفاعی، مدیریت دانش سازمانی شماره 2.
  •  
  • Abubakr, M.; Elrahil, H.; Alatailat, M.; Elci, Alev;(2019) Knowledge management, decision-making style and organizational performance; Journal of Innovation & Knowledge; 4(2)
  • Adamopoulos, I. P., & Syrou, N. F. (2022). Associations and Correlations of Job Stress, Job Satisfaction and Burn out in Public Health Sector. European Journal of Environment and Public Health, 6(2),
  • Amin, A., Bargach, S., Donegan, J. & Others. (2001) Building a Knowledge-Sharing Culture, Oilfield Review, 13(1), 48-65
  • Bhatt, Ganesh D. (2001), Knowledge management in organizations: examining the interaction between technologies, techniques, and people; Journal of Knowledge Management.
  • Bounfour, A. (2003). The Management of Intangibles, the Organisation’s Most Valuable Assets, Roudlege, London
  • Davenport, T. H. & Prusak, L. (1998). Working Knowledge: How Organizations Manage What the Know. Boston, Massachusetts, Harvard Business School Press.
  • Fong, Choi Mui; Mulok, F; Sumilan, Helmi (2015), Relationship between Selected Leadership Style and Employee Stress Level at Workplace; Journal of Cognitive Sciences and Human Development, 1(1)
  • González-Ramos, M.Isabel; Guadamillas, Fatima; Donate, Mario (2023) the relationship between knowledge management strategies and corporate social responsibility: Effects on innovation capabilities, Technological Forecasting and Social Change, Vol 188
  • Hoboubi N, Choobineh, A, Kamari, F. Ghanavati, S,. Keshavarzi, A,. Hosseini,A.(2017). The Impact of Job Stress and Job Satisfaction on Work Force Productivity in an Iranian Petrochemical Industry. Safety and Health on Work. 2017; 8: 67-7
  • Hoffman, James J.; Hoelscher, Mark L.; Sherif, Karma (2005); Social capital, knowledge management, and sustained superior performance, Journal of Knowledge Management.
  • Klafke, R.V., Lievore, C., Picinin, C.T., de Francisco, A.C. and Pilatti, L.A. (2016), "Primary knowledge management practices applied in Brazil, Russia, India and China (BRIC) industries from 2001-2010", Journal of Knowledge Management, Vol. 20 No. 4
  • Lawson, S. (2003). Examining the relationship between organizational culture and knowledge management (Doctoral dissertation, Nova southeastern university (
  • Nonaka, I. & H. Takeuchi (1995), the knowledge – Creating Company: How Japanese Companies Create the Dynamics of Innovation, Oxford University Press. Oxford
  • O’Dell, C. & Grayson, J. C. (1998). If Only We Knew What We Know: Identification and Transfer of Internal Best Practices, California Management Review, 40(3), 74-154
  • Purwanto, Agus;Asbari, Masduki;Bernarto, Innocentius;Chi Hyun, Choi; Wijayanti, Laksmi(2020); EFFECT OF TRANSFORMATIONAL AND TRANSACTIONAL LEADERSHIP STYLE ON PUBLIC HEALTH CENTRE PERFORMANCE, Journal of Reseacrh in Business, Economics, and Education, Volume 2, issue 1.
  • Rafique, Muhammad; Hou, Yumei;Zahid Chudhery, Muhammad; Waheed, Muhammad; Zia, Tayyaba; Chan, Faiza (2022); Investigating the impact of pandemic job stress and transformational leadership on innovative work behavior: The mediating and moderating role of knowledge sharing; Journal of Innovation & Knowledge 7(3)
  • Skakon, J., Nielsen, K., Borg, V., & Guzman, J. (2010). Are leaders' well-being, behaviours and style associated with the affective well-being of their employees? A systematic review of three decades of research. Work & Stress, 24(2), 107–139
  • Wallace, J. E. (2005). Job Stress, Depression and Work-to-Family Conflict: A Test of the Strain and Buffer Hypotheses. Relations Industrielles / Industrial Relations, 60(3)
  • Wang Q, Hou H and Li Z (2022) Participative Leadership: A Literature Review and Prospects for Future Research. Front. Psychol. 13
  • Wang, Z., Liu, Y. & Liu, S.(2019) Authoritarian leadership and task performance: the effects of leader-member exchange and dependence on leader. Front. Bus. Res. China 13, (19)
  • Wickramasinghe, Nilmini; Lubitz; Dag von (2007). Knowledge-based Enterprise: Theories and Fundamentals. Idea Group Publishing