فصلنامه مدیریت نظامی

فصلنامه مدیریت نظامی

شناسایی پیشران‌های صنایع دفاعی جمهوری اسلامی ایران با رویکرد مواجه پیش‌دستانه با تهدیدهای منطقه‌ای و فرامنطقه‌ایی در افق 1407

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی دکترای آینده‌پژوهی، دانشگاه بین‌المللی امام خمینی (ره)، قزوین، ایران. رایانامه: K.koulivand@edu.ikiu.ac.ir
2 دانشجوی کارشناسی ارشد آینده‌پژوهی دفاعی دانشگاه فرماندهی و ستاد ارتش جمهوری اسلامی ایران، تهران، ایران.
3 استادیار آینده‌پژوهی دانشگاه فرماندهی و ستاد ارتش جمهوری اسلامی ایران، تهران، ایران.
4 استادیار گروه آینده‌پژوهی، دانشگاه بین‌المللی امام خمینی (ره)، قزوین، ایران.
چکیده
صنعت دفاعی کشور، امروز به الگویی عینی و کاربردی برای سایر صنایع کشور تبدیل شده و این صنعت متناسب با مدل و ساختار، نقش حیاتی به‌عنوان راهبردی‌ترین صنایع کشور ایفا می‌کند. از این رو پژوهش حاضر با هدف شناسایی پیشران‌های دفاعی ج.ا ایران که نقشی اساسی در مواجه پیش‌دستانه در افق 1407 در برابر تهدیدهای منطقه‌ای و فرامنطقه‌ایی خواهد داشت، انجام شده است. نوع تحقیق کاربردی و از حیث ماهیت و روش، توصیفی اکتشافی است که با رویکرد آمیخته صورت پذیرفته است. روش انتخاب جامعه آماری به‌صورت هدفمند و نمونه‌گیری به‌صورت تمام‌شمار، شامل 43 نفر از اساتید دانشگاه‌های نیروهای مسلح و فرماندهان نظامی با حداقل 5 سال سابقه خدمت در مشاغل راهبردی است. شیوه گردآوری اطلاعات با انجام مطالعات کتابخانه‌ای علمی و تخصصی، بهره‌گیری از روش‌های ذهن‌انگیزی و مصاحبه با خبرگان بود. در مرحله نخست کار 36 پیشران شناسایی شد که با نظر جامعه نمونه 18 پیشران مهم و اثرگذار تفکیک و جهت درج در ماتریس تحلیل اثر متقابل و نرم‌افزار MicMac انتخاب شدند. در نهایت با توجه به نظر خبرگان شش پیشران نوآوری‌های بنیادین فناورانه، قراردادهای خرید تسلیحات نظامی، منابع مالی و انسانی، بازتولید فناوری‌ها دفاعی و نظامی، تعاملات بین‌المللی کشورهای منطقه و انحصار فناورانه ابرقدرت‌ها به‌عنوان اثرگذارترین پیشران‌ها شناسایی شدند.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

  • احمدوند، علی محمد. صادقی، نادر. سنجقی، محمدابراهیم. فرتوک زاده، حمیدرضا. و شاهچراغی، وحید. (1395). الگوی کنترل راهبردی شبکه محور صنایع دفاعی جمهوری اسلامی ایران. فصلنامه مطالعات دفاعی استراتژیک، 14(64)، 77-97.
  • اشکوری، میلاد. فهیم، جواد. و فروغی، ایمان. (1400). کاوش ارتباط میان توانمند‌سازی نیروهای انسانی و کیفیت اجرای استانداردسازی فرایند در حوزه صنعت (مطالعه موردی: صنایع دفاعی). فصلنامه آماد و فناوری دفاعی، 4(2)، 83-108.
  • بل، وندل. (1398)، مبانی آینده‌پژوهی - علم انسانی برای عصری جدید، ترجمه مصطفی تقوی، محسن محقق، چاپ چهارم، تهران: مرکز آینده‌پژوهی علوم و فناوری دفاعی، نشر مؤسسه آموزشی و تحقیقاتی صنایع دفاعی.
  • بیانات مقام معظم رهبری در مورخه 13/5/1389، سایت ir.
  • جعفری‌نیا، عباس. ترکاشوند، نادر. و مرادیان, محسن. (1401). راهبردهای نظامی جمهوری اسلامی ایران در دفاع منطقه‌ای برای مقابله با تهدیدهای نوپدید مبتنی بر سلفی‌گری. علوم و فنون نظامی، 18(62)، 41-73.
  • خاشعی ورنامخواستی، وحید. و واعظی، عباس. (1400). تأثیر اقتصاد دانش‌بنیان بر اقتصاد دفاعی درون‌زا با نقش میانجی توسعه منابع انسانی در شرکت‌های دانش‌بنیان صنایع دفاعی. فصلنامه اقتصاد دفاع و توسعه پایدار، 6(22)، 29-52.
  • خمسه، عباس. و رجبی، مهدی. (1396). شناسایی و اولویت بندی عوامل راهبردی موثر بر برون سپاری پروژه های R&D در صنایع دفاعی با رویکرد آینده پژوهی. آینده‌پژوهی دفاعی، 2(4)، 63-86.
  • خوبرو، محمدتقی. الوانی، سیدمهدی. جندقی، غلامرضا. و رحمتی، محمدحسین. (1397). یکپارچگی صنایع دفاعی و غیردفاعی: یک بوم نگاری خط مشی در صنعت دفاعی. فصلنامه بهبود مدیریت، 12(4 (پیاپی 42) )، 49-71.
  • شفقت، ابوطالب. و رضائی، سیدجواد. (1400). تحلیل ماتریس اهمیت-عملکرد شاخص‌های نوآوری در مراکز علمی و پژوهشی دفاعی. فصلنامه مدیریت نظامی، 21(83)، 89-114.
  • شوارتز، پیتر. (1390)، هنر دورنگری: برنامه‌ریزی برای آینده در دنیایی با عدم‌قطعیت، ترجمه عزیز علیزاده، چاپ اول، تهران: مرکز آینده‌پژوهی علوم و فناوری دفاعی، مؤسسه آموزشی و تحقیقاتی صنایع دفاعی.
  • صابرفرد، علیرضا. (1398). تأثیر رویکرد نوآوری باز بر ظرفیت جذب فناوری در صنایع دفاعی؛ مطالعه موردی: صنایع فضایی. فصلنامه سیاست علم و فناوری، 12(4)، 15-30.
  • کاظم‌پور، ذکریا. و کولیوند، خلیل. (1401). واکاوی آینده‌پژوهانه تهدیدات زیست محیطی جمهوری اسلامی ایران در افق 1415. نشریه علمی مطالعات راهبردی ناجا، 7(4)، 131-161.
  • میرزاپور ارمکی، ابوالفضل. و رئوفیان، علی. (1400). بررسی اولویت و گونه شناسی چالش های موثر بر اکتساب فناوری در صنایع دفاعی. فصلنامه مدیریت توسعه فناوری، 9(4)، 101-127.
  • مهدیانی خطبه سرا، رحمان. قاضی نوری، سید سپهر. و رادفر، رضا. (1401). عوامل موثر بر شکل‌گیری نوآوری‌های بنیادین در بنگاه‌های دفاعی. مدیریت نوآوری در سازمان‌های دفاعی، 5(1)، 113-136.
  • نجفی، سجاد. یزدان پناه، کیومرث. پیشگاهی فرد،‌ زهرا. و بدیعی،‌ مرجان. (1399). تبیین عواملِ علمی و فناوریِ کلیدی تأثیرگذار بر قدرتِ دفاعی ایران در افقِ زمانی 1410. فصلنامه مدیریت نظامی، 20(79)، 35-62.
  • نقی زاده خورجستان، حسن. (1401). تأثیر نوآوری‌های تکنولوژیکی بر هزینه‌های نظامی. پژوهشنامه اقتصاد و کسب و کار، 13(27)، 55-66.
  • نیری، شهرزاد. صفاری، مرجان. ابوالصدق، سارا. و شایان، علی. (1397). شناسایی و رتبه بندی نیروهای پیشران مؤثر بر وضعیت آینده رسانه های دیجیتال با رویکرد فناورانه. پژوهش‌های ارتباطی (پژوهش و سنجش)، 25(3 (پیاپی 95) )، 9-36.
  • هداوند، سعید. و نجفی، امیر. (1399). عامل‌های کلیدی اثرگذار در همکاری‌های دانشگاه‌ها و صنایع دفاعی کشور. رهیافت، 30(80)، 67-82.
  •  
  • Amara, J., & Franck, R. (2019). The United States and its defense industries. In The Economics of the Global Defence Industry, Pp. 7-34.‏
  • Dana, L. P., Salamzadeh, A., Mortazavi, S., Hadizadeh, M., & Zolfaghari, M. (2022). Strategic futures studies and entrepreneurial resiliency: a focus on digital technology trends and emerging markets. Tec Empresarial, 16(1), 87-100.‏
  • Dimitrov, K. (2020). The Professed Culture of the Business Organizations in the Defense Industry in Bulgaria. What does it Look Like? And do they need it? What does it Look Like, 433-470?
  • Febrianto, T., & Soediantono, D. (2022). Enterprise Resource Planning (ERP) and Implementation Suggestion to the Defense Industry: A Literature Review. Journal of Industrial Engineering & Management Research, 3(3), 1-16.‏
  • Frendiana, M. L., & Soediantono, D. (2022). Benefits of Digital Transformation and Implementation Proposition in the Defense Industry: A Literature Review. International Journal of Social and Management Studies, 3(4), 1–12.
  • Ghaffari Dolama, M., & Regehr, J. D. (2023). Review of road user mobility impacts and criteria for prioritising highway-rail grade crossings for grade separation. Transport reviews, 43(1), 131-153.‏
  • Lestari, A., Melati, L. T., Kasim, K., Jupriyanto, J., & Deksino, G. R. (2023). Ceramic Armor as Protective Material in Defense Industry Product: A Literature Review. MOTIVECTION: Journal of Mechanical, Electrical and Industrial Engineering, 5(1), 101-112.‏
  • Pazera, G., Młodawska, M., Kukulska, K., & Młodawski, J. (2023). The Assessment of Psychomotor Development in Full-Term Children at 12 Months of Age with Munich Functional Development Diagnostics Depending on the Feeding Method: A Cross-Sectional Study. Pediatric Reports, 15(2), 381-389.‏
  • Prakash, C. M., Navandar, Y. V., Golakiya, H. D., & Dhamaniya, A. (2022). Analysis of the Impact of Pedestrian Crossing Activity on the Traffic Characteristics at Urban Midblock Sections Using Simulation Technique. In Recent Advances in Transportation Systems Engineering and Management: Select Proceedings of CTSEM 2021, Pp. 569-584.
  • Reis, J., Cohen, Y., Melão, N., Costa, J., & Jorge, D. (2021). High-tech defense industries: Developing autonomous intelligent systems. Applied Sciences, 11(11), 4920.‏
  • Rusdiana, D., Ali, Y., Thamrin, S., & Sarjito, A. (2023). Defense Industry Cycle: Development of Highly Competitive National Defense Industry Technology. Journal of Survey in Fisheries Sciences, 10(4S), 3465-3472.‏
  • Sarman, S., & Soediantono, D. (2022). Literature Review of Lean Six Sigma (LSS) Implementation and Recommendations for Implementation in the Defense Industries. Journal of Industrial Engineering & Management Research, 3(2), 24-34.‏
  • Wardhani, N., Noermijati, N., & Sunaryo, S. (2022). Knowledge-Worker Productivity in Defense Industry: The Role of Knowledge Management through Employees’ Adaptability and Job Satisfaction. Media Ekonomi dan Manajemen, 37(1), 140-160.‏

Yusuf, A., & Soediantono, D. (2022). Supply Chain Management and Recommendations for Implementation in the Defense Industry: A Literature Review. International Journal of Social and Management Studies, 3(3), 63–77