فصلنامه مدیریت نظامی

فصلنامه مدیریت نظامی

تحلیل جامعه شناختی ابعاد و مولفه های جنگ های آینده (با تاکید بر جنگ رسانه ای)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دکتری مدیریت رسانه، استادیار،گروه علوم اجتماعی، دانشکده فرماندهی و مدیریت، دانشگاه افسری امام علی (ع)، تهران، ایران
2 دکتری جامعه شناسی،استادیار،گروه علوم اجتماعی، دانشکده فرماندهی و مدیریت، دانشگاه افسری امام علی (ع)، تهران، ایران.
10.22034/iamu.2024.2024287.3026
چکیده
جنگ رسانه‌ای نوعی جنگ نرم و با رویکرد روانی است که در یک امر فرایندی و تدریجی از طریق دستکاری ذهنی افراد کشورِ هدف در جهت فروپاشی فرهنگی و اجتماعی آن‌ها برنامه‌ریزی و عملیاتی می‌شود؛ پژوهش حاضر با رویکردی جامعه‌شناختی و با هدف شناسایی عرصه ها و مولفه های مواجهه با جنگ رسانه ای و با روش گراندد تئوری انجام‌شده است. به این منظور از طریق مصاحبه با 17 نفر از اساتید حوزه رسانه و ارتباطات و اعضای شورای عالی مجازی کشور، عرصه ها و مولفه های جنگ رسانه ای با رویکردی فرهنگی و اجتماعی مشخص شده است. نتایج حاصل گویای آن است جنگ رسانه ای در واقع یک نوع جنگ ترکیبی است که از تکینک های روانشناختی و جامعه شناختی در عرصه های فرهنگی و روانی افراد جامعه هدف بهره می گیرد و لذا در مواجهه با این جنگ نیز باید رویکردی فرهنگی و اجتماعی داشت و در چهار عرصه سیاست‌گذاری، سخت‌افزار و نرم‌افزار، فرهنگی و آگاه‌سازی و آموزش فعالانه عمل نمود. رویکردی که مخاطب محور بوده تا در جنگ رسانه ای دشمن امنیت مخاطبان در سطح فردی و امنیت جامعه در سطح ملی تامین نمایند. در نهایت پیشنهاد می گردد در مواجهه هوشمندانه با جنگ رسانه ای دشمن باید مشارکت فعالانه در این حوزه را جایگزین مشاهده منفعلانه نمود.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

  • تولایی، روح الله (1393): آینده‌پژوهی خدمات فضای مجازی ایران در فرایند تکنولوژیک جهانی‌شدن، «فصلنامه مطالعات راهبردی جهانی‌شدن»، ش:14
  • جان‌بزرگی، مرضیه(1392)، «منابع قدرت در جنگ نرم رسانه‌ای»، فصلنامه عملیات روانی شماره 35، قابل بازیابی در آدرس اینترنتی زیر:

http://www.swar.ir/quarterly.aspx?qid=76

  • دفلور، ملوین و اورت دنیس (1399). شناخت ارتباط جمعی. ترجمه سیروس مرادی. تهران: انتشارات سروش.
  • رضاییان، مهدی(1387)، راهبردها و اهداف جنگ رسانه‌ای غرب علیه جمهوری اسلامی ایران، قابل بازیابی در آدرس اینترنتی زیر:

http://www.sid.ir/fa/VEWSSID/J_pdf/39613875504.pdf

  • رنجبران، داوود (1400).جنگ نرم، نشر ساحل اندیشه تهران.
  • صادقی، رحمت الله،(1397) جدال رسانه‌ای (بررسی یک پرونده)؛ سازمان انتشارات گفتمان،
  • سلطانی‌فر ، محمد ،(1400)، پژوهش‌نامه‌ی رسانه و جنگ نرم، فصلنامه عملیات روانی شماره 35.
  • شکر خواه، یونس (1384) تفاوت سواد رسانه‌ای و آموزش رسانه‌ای، وبلاگ دات، آنلاین
  • ضیایی‌پرور(1398)، حمید انتشارات: موسسه فرهنگی مطالعات و تحقیقات بین‌المللی ابرار معاصر تهران
  • قدسی، امیر (1398): راهبرد تأثیر فضای مجازی بر امنیت ملی ج.ا.ایران، «فصلنامه راهبرد دفاعی»، ش:44
  • قربانی، ارسلان و دیگران(1390)، «قدرت هوشمند؛ تحول نوین قدرت در عصر جهانی شدن»، فصلنامه روابط خارجی، سال سوم، شماره چهارم،‌
  • طالب پور، علیرضا و همکاران (1393): مرور راهبردهای کشورهای جهان در حوزه فضای مجازی، فصلنامه «راهبرد»، ش:73
  • ماهپیشانیان، مهسا(1398)،«راهکارهای آمریکا در جنگ نرم با جمهوری اسلامی ایران»، فصل نامه عملیات روانی، شماره 18

 

  • China Real Name Rule (2011, December 23), Retrieved from BBC: http://www.bbc.com/news/world-asia-china-16614373
  • Clarke, A. (2023), Open Dialogue and Government of Canada's use of Social Media: Bureaucratic Barriers to Democratic Engagement in the Digital age, Canadian Political Science Association Annual Conference.
  • Ellison, N. B., & Boyd, D. M. (2022), "Social Network Sites: Definition", History and scholarship, Journal of Computer-Mediated Communication, 210-230
  • European Commission (2023, February 10), Press Releases Database, Retrieved from European Commission.
  • Fabiano, Nicola (2021, February 10), Safer Social Networking Principles for the EU, Retrieved from ec.