فصلنامه مدیریت نظامی

فصلنامه مدیریت نظامی

آگاهی و عملکرد دانشجویان در زمینه یاد گیری آموزه‌های قرآنی با رویکرد تربیتی (مورد مطالعه دانشجویان دانشگاه افسری امام علی ع)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دکتری الهیات و معارف اسلامی ، استاد گروه معارف دانشگاه افسری امام علی (ع)، تهران، ایران. (نویسنده مسئول)yaserkhosravi6688@gmail.com
2 دانشجوی دکتری تخصصی دانشگاه جامعه المصطفی العالمیه قم، رشته ی قرآن و مدیریت.
10.22034/iamu.2025.2045853.3119
چکیده
چکیده
از مهم ترین آموزه های دینی و قرآنی که تأثیر بسزایی در فرایند تربیت فردی و اجتماعی و مسئله تاب آوری آن ها در برابر تنش ها و چالش های احتمالی را دارد «خطاب‌های قرآنی» می‌باشد. با تدبر در قرآن کریم هر آیه‌ای که مشتمل بر خطابات قرآنی است، دارای حکمتی قابل تحلیل است، و مشتمل بر ابعاد متنوع تربیتی از جمله : توجه به نیازهای روان‌شناختی، اجتماعی و معنوی افراد هستند که در واقع این ابعاد می‌توانند در ارتقاء و رشد شاخص های تربیتی دانشجویان مورد استفاده قرار گیرد. هدف از این تحقیق بررسی نظرات متخصصان مشتمل بر استادان حوزوی و اساتید گروه معارف دانشگاه های آجا در خصوص آگاهی و عملکرد دانشجویان در زمینه یادگیری و توجه ویژه به آموزه های قرآنی و تأثیرات آن بر زندگی آن ها با رویکرد تربیتی است. این تحقیق در چارچوب رویکرد کیفی و با استفاده از تحلیل محتوا صورت گرفت. جامعه پژوهش شامل۱۰ نفر از متخصصان و استادان با تحصیلات حوزوی و ۱۰ نفر از متخصصان و استادان با تحصیلات دانشگاهی مشغول تدریس و پژوهش در دانشگاه های آجا و ۳۰ نفر از دانشجویان دانشگاه افسری امام علی (ع) که در رشته های تحصیلی علوم انسانی ، علوم پایه ، و فنی و مهندسی در مقطع کارشناسی مشغول تحصیل بودند تشکیل دادند. برای شناسایی مهم ترین و مرتبط ترین شاخص های تربیتی مستخرج شده از خطاب های قرآنی در ابتدا با مطالعات کتابخانه ای و اسنادی و در ادامه از مصاحبه های نیمه ساختار یافته استفاده شد.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

·     قرآن کریم. (۱۳۸۰) مترجم: ناصر مکارم شیرازی، قم دفتر مطالعات تاریخ و معارف اسلامی
·     مجموعه سخنرانی‌های مقام معظم رهبری در دسترس در سایت www.khamanei.ir
·     اسکندری، محمدرضا. (۱۳۹۴). جایگاه تعلیم و تربیت از منظر مقام معظم رهبری. دومین کنگره فرهنگ و اندیشه دینی، تهران: خرداد ۱۳۹۴.
·     العموش، خلود. (۱۴۲۶ ق). الخطاب القرآنی. اردن: عالم الکتب الحدیث العموش.
·     امیری، محمد؛ صفری، علی‌آقا. (۱۴۰۱). برنامه‌ریزی تولیدی از منظر قرآن با تأکید بر الگوی مدیریتی حضرت یوسف (ع). دو فصلنامه علمی-پژوهشی قرآن و علم، صفحات 156 تا 177.
·     ایرانپور، الینا. (۱۳۸۹). خطابات و فرهنگ مخاطبه در قرآن کریم. تهران: ادب امروز.پ
·     دهخدا، علی‌اکبر. (۱۳۷۳). لغت‌نامه و فرهنگ فارسی، تهران: موسسه انتشارات و چاپ دانشگاه تهران.
·     راغب اصفهانی، ابوالقاسم حسین بن محمد. (۱۳۶۳). مفردات الفاظ القرآن. تهران: انتشارات ناصرخسرو.
·     رهنما، اکبر؛ علوی، رضا؛ زلفی نسب، مژده. (۱۳۹۱). بررسی و تبیین اصول و روش‌های تربیتی از منظر امام خمینی. مجموعه مقالات همایش ملی امام خمینی (ره) و تعلیم و تربیت، تهران: دی‌ماه ۱۳۹۱.
·     سوهانی، عاطفه؛ امیری قائمی، علی؛ وکیلی، نجمه؛ آهنگران، خلیل. (۱۳۹۶). تبیین نقش مربیان و والدین در تعمیق باورهای دینی در کودکان با رویکرد قرآنی، فصلنامه مطالعات قرآنی، سال هشتم، شماره ۳۰، تابستان ۱۳۹۶، ۸۶-۶۷.
·     شاهسوندی، شهره؛ خانه‌زاد، امید. (۱۳۹۱). زبان‌شناسی خطاب در قرآن. فصلنامه پژوهش‌های قرآنی، سال هجدهم، شماره ۲، پیاپی ۷۰، تابستان ۱۳۹۱، ۹۸-۸۲.
·     شمخانی، اژدر؛ نورعلیان، یاور؛ عاشوری، مظاهر؛ مالمیر، سعید. (۱۳۹۳). اصول روش‌های تربیتی از دیدگاه امام خمینی (ره). فصلنامه بصیرت و تربیت اسلامی، سال یازدهم، شماره ۲۹، تابستان ۱۳۹۳.
·     شیری وثیق، احمد. (۱۳۹۲). بررسی شیوه‌های جدید تربیت دینی دانش‌آموزان از دیدگاه دانشمندان تعلیم و تربیت. طرح پژوهشی سازمان آموزش‌وپرورش استان همدان.
·     صفوی، امان‌الله. (۱۳۸۷). کلیات روش‌ها و فنون تدریس تهران: انتشارات معاصر.
·     فرضی‌شوب، منیره؛ فرضی شوب، فرشته؛ شاه قاسمی، زهره (۱۳۹۳). اصول مخاطب‌شناسی از دیدگاه امام علی (ع) در نهج البلاغه. فصلنامه علمی-پژوهشی سراج منیر، سال پنجم، شماره ۱۶، پاییز ۱۳۹۳، ۸۵-۶۷.
·     قاضی عسکر، صدیقه. (۱۳۹۶). تحلیل خطاب‌های یا ایها الذین آمنوا در قرآن کریم با تأکید بر آموزه‌های اجتماعی. پایان‌نامه کارشناسی ارشد. دانشگاه الزهرا.
·     قاسمی، محمد جواد. (۱۳۸۹). خطابات و فرهنگ مخاطبه در قرآن کریم. اصفهان: ادب امروز.
·     لسان العرب، محمد بن مکرم. (۱۲۱۶ ق). لسان العرب بیروت: دار احیاء التراث العربی.
·     محمودی، جواد. (۱۳۹۲). تربیت فرهنگی با رویکرد اسلامی و علوی. پایان‌نامه کارشناسی ارشد رشته علوم تربیتی، دانشگاه پیام نور واحد همدان.
·     مصطفوی، حسن (۱۳۹۹). التحقیق فی کلمات القرآن الکریم. ترجمه و تلخیص صادق عباسی، تهران: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی.
·     معین، محمد. (۱۳۶۴). فرهنگ فارسی معین. تهران: امیر کبیر.
·     نجفی، اکرم. (۱۴۰۰). تبیین مبانی خطاب‌شناسی در قرآن کریم و دلالت‌های تربیتی آن از حیث ارتباط با دانش‌آموز و معلم. پایان‌نامه کارشناسی ارشد رشته تعلیم و تربیت، دانشگاه علامه طباطبایی تهران.
·     ولدی، علی. (۱۳۹۹). تفسیر و تأویل خطاب در قرآن. تهران: نشر عطارد.
·     زبیدی، محمد مرتضی محمد بن یعقوب فیروزآبادی. (۱۲۱۴ ق). تاج العروس من جواهر القاموس. محقق: علی میری، بیروت: لبنان.