1
استادیار روانشناسی تربیتی، گروه علوم اجتماعی، دانشکده مدیریت، دانشگاه افسری امام علی (ع)، تهران، ایران.
2
مدرس دانشگاه امام علی (ع)، دکتری مدیریت آموزشی، تهران، ایران.
10.22034/iamu.2026.2071333.3214
چکیده
پژوهش حاضر با هدف تببین اثربخشی رویکرد یادگیری معکوس بر ارتقاء مؤلفههای بهزیستی تحصیلی، انگیزش تحصیلی و درگیری تحصیلی در میان دانشجویان صورت پذیرفت. این مطالعه از منظر هدف در زمره تحقیقات کاربردی و از حیث روششناسی، طرحی نیمهآزمایشی با طرح پیشآزمون-پسآزمون همراه با گروه کنترل را دنبال نمود. جامعه آماری این پژوهش را دانشجویان سال چهارم مقطع کارشناسی تشکیل میدادند. حجم نمونه آماری برابر با 30 نفر (17 نفر در گروه آزمایشی و 13 نفر در گروه کنترل) بود که از طریق روش نمونهگیری در دسترس انتخاب و سپس به صورت تصادفی در گروههای مذکور گمارده شدند. آموزش درس “روش تحقیق” به گروه آزمایشی با بهرهگیری از الگوی یادگیری معکوس ارائه گردید، در حالی که گروه کنترل، آموزش سنتی را دریافت نمود. جهت گردآوری دادهها از ابزارهای معتبر پرسشنامه انگیزش تحصیلی والرند (28 سوالی)، پرسشنامه بهزیستی تحصیلی پیترینن (11 سوالی) و پرسشنامه درگیری تحصیلی ریو (17 سوالی) استفاده شد. پس از اجرای پسآزمون، دادههای گردآوری شده با اتکا به نرمافزار SPSS نسخه 26 و به کارگیری آزمون آماری تحلیل کوواریانس چندمتغیره (MANCOVA) مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. نتایج حاصله نشاندهنده تأثیر معنادار یادگیری معکوس بر بهبود شاخصهای بهزیستی تحصیلی، انگیزش تحصیلی و درگیری تحصیلی در میان دانشجویان گروه آزمایشی بود. بر این اساس، میتوان استنباط نمود که مداخله یادگیری معکوس، قابلیتی برجسته در جهت اعتلای این ابعاد بنیادین در فرایند آموزش عالی از خود نشان میدهد.