تأملی بر نقش طردشدگی در محیط کار بر بدبینی سازمانی با تعدیل‌گری سرمایه روان‌شناختی (موردمطالعه: یک صنعت نظامی)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار، گروه مدیریت بازرگانی، دانشکده اقتصاد، مدیریت و علوم اداری، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران.

2 دانشجوی دکتری تخصصی مدیریت بازرگانی، دانشکده اقتصاد، مدیریت و علوم اداری، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران

3 دانشجوی دکتری تخصصی رفتار سازمانی، دانشکده اقتصاد، مدیریت و علوم اداری، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران(نویسنده مسئول). E_jabari@semnan.ac.ir

چکیده

بدبینی سازمانی مفهومی جدید در رفتار سازمانی و روان­شناسی سازمانی است که توجه نظریه پردازان سازمانی را به خود معطوف کرده ­است. هدف از مطالعۀ حاضر واکاوی نقش طردشدگی در محیط کار بر بدبینی سازمانی با تعدیل­گری سرمایه روان­شناختی است. پژوهش از لحاظ هدف کاربردی و از نظر ماهیت و روش، توصیفی- پیمایشی می­باشد. جامعۀ آماری پژوهش حاضر شامل کلیۀ کارکنان شاغل در یک صنعت نظامی (310 نفر) واقع در شهر تهران می­باشد که 170 نفر با استفاده از فرمول کوکران و خطای 5 درصد به عنوان نمونه انتخاب شدند. روش نمونه­گیری پژوهش تصادفی ساده است. جهت جمع­آوری داده­ها از پرسشنامه­ استاندارد مبتنی بر طیف لیکرت استفاده شد. پرسشنامه طردشدگی در محیط کار دارای آلفای کرونباخ 907/0، پرسشنامه بدبینی سازمانی دارای آلفای کرونباخ 938/0، و پرسشنامه سرمایه روان­شناختی دارای آلفای کرونباخ 918/0 است. همچنین، برای تجزیه و تحلیل داده­های پژوهش از مدل­سازی معادلات ساختاری با استفاده از نرم­افزار Smart-Pls بهره گرفته شد. نتایج پژوهش نشان داد که طرد­شدگی در محیط کار بر بدبینی سازمانی تأثیر مثبت و معناداری دارد. علاوه بر این سرمایۀ روان­شناختی رابطۀ بین طردشدگی در محیط کار و بدبینی سازمانی را تعدیل می­کند.

کلیدواژه‌ها


بهمنی، اکبر، مهدوی راد، محمدرضا و بلوچی، حسین (1395). بررسی رابطه بین بدبینی سازمانی با کیفیت خدمات ارائه شده کارکنان با نقش میانجی­گری و تعدیل­گری تعهد سازمانی، مجله پژوهش­های مدیریت عمومی، سال نهم، شماره سی و یکم، صص 161-185

توکلی، عبداله، جمالی کاپک، شهرام، خراسانی، ویدا (1393). طراحی مدل طردشدگی سازمانی در بانک­های منتخب، چشم انداز مدیریت دولتی، شماره20، صص43-15

حسن­پور، اکبر، نوری، روح­الله، کیایی، مجتبی (1388). بدبینی سازمانی؛ علل و پیامدهای آن، مجله فرهنگ مدیریت، سال هفتم، شماره نوزدهم، صص 119-132

قنبری، سیروس و عرفانی­زاده، فریبرز (1396). نقش اعتماد سازمانی در تعدیل بدبینی سازمانی کارکنان، فصلنامه مطالعات رفتارسازمانی، سال ششم، شماره2 (شماره پیاپی22)، صص 125-148

Brandes, P., Dharwadkar, R., & Dean, J. W. (1999, May). Does organizational cynicism matter? Employee and supervisor perspectives on work outcomes. In Eastern Academy of Management Proceedings, Vol. 2, pp. 150-153.

Brown, M., & Cregan, C. (2008). Organizational change cynicism: The role of employee involvement. Human Resource Management, 47, 667-686.

Carpenter, N. C., & Berry, C. M. (2017). Are counterproductive work behavior and withdrawal empirically distinct? A meta-analytic investigation. Journal of Management, 43(3), 834-863.

Cartwright, S. & Holmes, N. (2006). The meaning of work: The challenge of regaining employee engagement and reducing cynicism. Human Resource Management Review, 16, 199 -208.

Chiaburu, D. S., Peng, A. C., Oh, I- S., Bank, G. C., & Lomeli, L. C. (2013). Antecedents and consequences of employee organizational cynicism: A meta-analysis. Journal of Vocational Behaviour­, 83, 181 -197.

Dean Jr, J. W., Brandes, P., & Dharwadkar, R. (1998). Organizational cynicism. Academy of Management review23(2), 341-352.‏

Dobbs, M. J & Do, J. J. (2019) The Impact of Perceived Toxic Leadership on Cynicism in Officer Candidates, Journal of Armed Forces & Society, Vol 45, Issue 1, 2019

Erkutlu, H. and J. Chafra (2013). Effects of trust and psychological contract violation on authentic leadership and organizational deviance. Management Research Review, 36(9): 828-848.

 Ferris, D. L., Brown, D. J., Berry, J. W., & Lian, H. (2008). The development and validation of the workplace ostracism scale. Journal of Applied Psychology, 93(6), 1348-1366.

Haq, I. U. (2014). Workplace ostracism and job outcomes: Moderating effects of psychological capital. In Human capital without borders: Knowledge and learning for quality of life: Proceedings of the management, knowledge and learning international conference2014 (pp. 1309-1323).

IŞIK, Ö. G. (2015). A Research on the Relationship between Organizational Commitment and Organizational Cynicism. İletişim Kuram ve Araştırma Dergisi, 1(40).

Jiang, H. Chen, Y. Sun, P. Li,C.(2017) Authoritarian leadership and employees’ unsafe behaviors :The mediating roles of organizational cynicism and work alienation, Journal of Current Psychology (2017),

Karadag, E., Kilicoglu, G., & Yilmaz, D. (2014). Organizational Cynicism, School Culture, and Academic Achievement: The Study of Structural Equation Modeling. Educational Sciences: Theory and Practice, 14(1), 102-113.

Kim, T. Y., Bateman, T. S., Gilbreath, B., & Andersson, L. M. (2009). Top management credibility and employee cynicism: A comprehensive model .Human Relations,62(10), 1435-1458

Liegman, A. A.(2015) AN INTERCONNECTED PERSPECTIVE OF ORGANIZATIONAL CHANGE CYNICISM (OCC), Doctoral thesis, the Faculty of the College of Business Administration of Trident University International

Luthans F, Luthans K, Luthans B.C (2004). Positive Psychological Capital: Beyond human and social capital, Business Horizon; 47(1):45-50.

Luthans, F., Avolio, B. J., Avey, J. B., & Norman, S. M. (2007). Positive psychological capital: Measurement and relationship with performance and satisfaction. Personnel Psychology, 60(3), 541-572.

MMS151036, A. T. A. K. (2017). Workplace Ostracism and Counterproductive Work Behaviors (CWBs): Examining the Mediating Role of Organizational Cynicism and Moderating Role of Neuroticism (Doctoral dissertation, CAPITAL UNIVERSITY).‏

Mahfooz, Z., Arshad, A., Nisar, Q. A., Ikram, M., & Azeem, M. (2017). Does Workplace Incivility & Workplace Ostracism influence the Employees’ Turnover Intentions? Mediating Role of Burnout and Job Stress & Moderating Role of psychological Capital. International Journal of Academic Research in Business and Social Sciences7(8), 398-413.‏

Mantere, S., & Martinsuo, M. (2001). Adopting and questioning strategy: Exploring the roles of cynicism and dissent. In 17th EGOS-Europen Group for Organization Studies Colloquium.

Mete, Y. A. (2013). Relationship between organizational cynicism and ethical leadership behaviour: A Study at higher education. Procedia –Social and Behavioral Sciences ,89, 476-483

Mlika, M., Khelil, M. B., & Salem, N. H. (2017). Organizational ostracism: A potential framework in order to deal with it. Safety and health at work8(4), 398-401.‏

Nafei, W. A., & Kaifi, B. A. (2013). The impact of organizational cynicism on organizational commitment: An applied study on teaching hospitals in Egypt. European Journal of Business and Management, 5(12), 131-147.

Nair, P. & Kamalanabhan, T. J. (2010). The impact of cynicism on ethical intentions of Indian managers: The moderating role of seniority. Journal of International Business Ethics, 3, 14- 29.

Polat, S. (2013). The impact of teachers' organizational trust perceptions on organizational cynicism perception. Educational Research and Reviews, 8(16), 1483.

Ribbers, I. L. (2009). Trust, Cynicism, and Organizational Change: The Role of Management. Unpublished Master thesis. Faculty of Economics and Business Administration Tilburg University. Consultado Enero, 22, 2011.

Robbins S, Millet B, Caccioppe R, Waters-Marsh T(1998). Organisational behaviour, 2ndEdn. Australia:Prentice Hall;1998.

Sak ,R. (2018) Gender Differences in Turkish Early Childhood Teachers’ Job Satisfaction, Job Burnout and Organizational Cynicism, Early Childhood Education Journal , https://doi.org/10.1007/s10643-018-0895-9

Sulea, C., Filipescu, R., Horga, A., Ortan, C., & Fischmann, G. (2012). Interpersonal mistreatment at work and burnout among teachers. Cognition, Brain, Behavior: An Interdisciplinary Journal16(4), 553-570.‏

Sahoo, B. C. (2015). Moderating Role of Emotional Intelligence and Psychological Capital towards the relationship between Workplace Ostracism and Work attitudes (Doctoral dissertation).‏

Tsaur, S. H., Hsu, F. S., & Lin, H. (2019). Workplace fun and work engagement in tourism and hospitality: The role of psychological capital. International Journal of Hospitality Management81, 131-140.‏

Williams, K. D. (1997). Social ostracism. In Aversive interpersonal behaviors (pp. 133-170). Springer, Boston, MA.‏

Williams, K. D. (2009). Ostracism: A temporal need-threat model. Advances in Experimental Social Psychology, 41, 275-314.

Wu Long-Zeng, Yim, Frederick Hong-kit, Kwan, Ho Kwong and Zhang, Xiaomeng (2012). Coping with Workplace Ostracism: The Roles of Ingratiation and Political Skill in Employee Psychological Distressjo, Journal of Management Studies, 49:1.