فصلنامه مدیریت نظامی

فصلنامه مدیریت نظامی

مدل نظام‌مند جهاد تبیین در اندیشه‌ی دفاعی مقام معظم فرماندهی کل قوا (حفظ الله تعالی)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی دکترای مدیریت دانشگاه علی ابن ابی طالب (ع) قم
2 ستادیار علوم سیاسی دانشگاه امام علی(ع) (نویسنده مسئول). ایمیل: hmahdian58@gmail.com
3 دانش آموخته دکتری برنامه ریزی آموزشی-مدرس دانشگاه امام علی(ع)
4 استادیار علوم سیاسی دانشگاه امام علی(ع)
چکیده
جهاد تبیین به‌عنوان یکی از وجوه جهاد کبیر در معنای خاصش، ناظر به تقابل عملیاتی با جنگ هوشمند دشمن به‌خصوص بعد تبلیغی - رسانه­ای آن موردتوجه است. این پژوهش، اندیشة مقام معظم رهبری (مدظله) در خصوص جهاد تبیین را در قالب الگویی ارائه نموده است. پژوهش حاضر ازنظر فایده و هدف از نوع تحقیقات کاربردی، ازنظر رویکرد از نوع کیفی بر پایه پارادایم تفسیری و ازنظر ماهیت و نوع مطالعه از نوع اکتشافی است. روش تحقیق این پژوهش «داده‌بنیاد» است که بر اساس آن و در راستای اهداف پژوهش به صورتی هدفمند و نظام‌مند به‌گونه‌ای که بتوان عصارة بینش فرماندهی معظم کل قوا در زمینه جهاد تبیین را استخراج، مفهوم‌سازی، مقوله سازی و سپس مدل پردازی نمود، موردبررسی و تحلیل قرارگرفته است. در همین راستا، در مرحله اول، تعداد 147 گزاره در قالب 113 مفهوم استخراج شد. در مرحله دوم 6 مقوله اصلی جهاد تبیین: (عوامل عِلی، مقوله محوری، شرایط زمینه­ای، عوامل مداخله­گر، راهبردها و پیامدها) دسته‌بندی و احصاء شده و در مرحله سوم بر اساس الگوی نظریه استراوس کوربین مدل نظام‌مند اندیشة معظم له در حوزه جهاد تبیین جهت تدوین دکترین و استراتژی­های سیاسی، فرهنگی و امنیتی - دفاعی کشور در راستای مواجهه با جنگ پیچیده و ترکیبی دشمن ارائه گردیده است.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

  • قرآن کریم.
  • امام خامنه‌ای (مدظله‌العالی) (سید علی)، بیانات از سال‌های 1368 الی 1401. قابل‌دسترسی در:
  • Khamenei.ir
  • احمدی، رضا. (1399). مفهوم شناسی جهاد کبیر در قرآن، مجله میثاق، سال دوم، شماره 8.
  • پور ابراهیم، شیرین. (1395). استعاره جهاد و پایداری در گفتمان و ایدئولوژی سیاسی رهبر: رویکرد شناختی، نشریه ادبیات پایداری، سال هشتم، شماره 15، پاییز و زمستان.
  • جعفری، سید اصغر، متقی، ابراهیم، حسین‌خانی، نورالله، قربانی، سعید، لطفی و مرزناکی، رحمان. (1395). درآمدی بر دفاع در اندیشه امام خامنه‌ای (مدظله العالی)، تهران: انتشارات دفاع.
  • جانی پور، محمد، ستوده نیا، محمدرضا. (1393). تبیین راهبرد نرم افزارگرایانه جهاد در قرآن کریم، تحقیقات علوم قرآن و حدیث، شماره 23، پاییز.
  • خراسانی، مصطفی، زکی پور، مهدی. (1396). بررسی اندیشه‌های دفاعی مقام معظم رهبری در خصوص نیروهای مسلح، دومین کنفرانس بین‌المللی مطالعات اجتماعی فرهنگی و پژوهش دینی.
  • دریایی، محمدرسول. (1397). پیامبر موعود در تورات و انجیل، بنیاد فرهنگی المهدی، چاپ اول.
  • رستمی نسب، عباسعلی، ابراهیمی، مریم. (1394). بررسی و تبیین جایگاه جهاد به عنوان یکی از مبانی دفاع مقدس در قرآن کریم، فصلنامه ادبیات پایداری، شماره 13، پاییز و زمستان.
  • زاهدی، فاطمه. (1400). جهاد نو، تفسیر بدعی وهابیت از آیات جهاد، فصلنامه تحقیقات قرآنی و حدیثی، شماره 5، بهار و تابستان.
  • سیاح،احمد. (1377). فرهنگ بزرگ جامع نوین (عربی به فارسی)(2-1) ترجمه المنجدلویس معلوف با اضافات، تهران، انتشارات اسلام، چاپ  نوزدهم.
  • شکوری، ابوالفضل. (1378). فقهسیاسی اسلام، قم: مرکز انتشارات دفتر تبلیغات اسلامی.
  • فرازی، صادق. (1377). جهاد و دفاع در اسلام، مرکز تحقیقات اسلامی نمایندگی ولی فقیه در سپاه، اداره آموزش های عقیدتی سیاسی نمایندگی ولی فقیه در سپاه.
  • قاضی، حسن. (1387). جهاد، قم: انتشارات اسلامی، چاپخانه آفتاب.
  • کولیوند، حسن؛ حکاک محمد و عارف نژاد، محسن. (1402). طراحی الگوی تربیت وآموزش دانشگاه­های افسری آجا با تکیه بر استراتژی سرمایه انسانی پژوهش­محور، فصلنامه مدیریت نظامی، 23 (2)،153-183.
  • محمودی، محسن. (1401). جهاد تبیین در فضای مجازی از منظر رهبر انقلاب (حفظه الله)، سومین کنفرانس ملی پدافند سایبری، دانشگاه آزاد مراغه.
  • مدیر شانه چی، کاظم. (1382). آیات الاحکام، تهران: انتشارات سمت.
  • مروجی طبسی، حمید، رضایی اصفهانی، محمدعلی، عشریه، رحمان. (1399). بررسی رابطه جهاد کبیر و قدرت نرم، فصلنامه مطالعات قدرت نرم، سال دهم، شماره 1، بهار و تابستان.
  • معین، محمد. (1386). فرهنگ معین، تهران: انتشارات زرین.
  • مکارم شیرازی، ناصر. (1379). تفسیر نمونه،تهران: انتشارات دارالکتب الاسلامیه.
  • مهدیان، حسین، ترکاشوند، جلال و ملکی کرم آباد، محمد مهدی. (1401). تبیین نظام‌مند مدل فرماندهی از دیدگاه مقام معظم فرماندهی کل قوا (حفظ الله) با رویکرد داده بنیاد، فصلنامه آموزش علوم دریایی، دوره 9، شماره 31.
  • مهدیان، حسین؛ ترکاشوند، جلال (1399). الگوی نظام‌مند دفاع از منظر اندیشه دفاعی مقام معظم فرماندهی کل قوا (مدظله‌العالی)، فصلنامه مدیریت نظامی، سال هشتم، شماره 6.
  • مهدیان، حسین و ترکاشوند، جلال. (1399). تبیین نظام‌مند اندیشه دفاعی فرماندهی معظم کل قوا، فصلنامه مدیریت نظامی، شماره 80.
  • مهدیان، حسین؛ ترکاشوند، جلال (1401). الگوی نظام‌مند جهاد تبیین از منظر مقام معظم فرماندهی کل قوا (مدظله‌العالی)، فصلنامه مدیریت نظامی، سال دوم، شماره 8.
  • نوری، حسین. (1395). جهاد، قم: دفتر نشر فرهنگ اسلامی.

وحیدی، محمد. (1384). فلسفه واسرار احکام / ضمایم احکام (2)، قم، انتشارات عصمت