1
استادیار علوم سیاسی،گروه معارف،دانشکده علوم پایه،دانشگاه افسری امام علی(ع)،تهران،ایران
2
استادیار جغرافیای سیاسی،گروه علوم سیاسی،دانشکده فارابی،تهران،ایران
10.22034/iamu.2024.2028369.3054
چکیده
دیدگاهها و اندیشههای رهبران و نخبگان یک کشور میتواند نقشه راهی را در جهت تحقق اهداف و منافع ملی ترسیم نماید. در این میان مکتب سپهبد شهید علی صیاد شیرازی، ضرورت امروز کشور ما با توجه به هجمههای گسترده دشمن است و از آن میتوان بهعنوان الگوی عملی بخشهای مدیریتی و اجرایی در کشــور بهره گرفت. در همین راستا این پژوهش، شاخصهای مکتب تربیتی و اخلاقی شهید سپهبد علی صیاد شیرازی در نظام ج.ا.ایران را موردبررسی و تحلیل قرار داده است. پژوهش حاضر ازنظر فایده و هدف از نوع تحقیقات کاربردی، ازنظر رویکرد از نوع کیفی بر پایه پارادایم تفسیری و ازنظر ماهیت و نوع مطالعه از نوع اکتشافی است. روش تحقیق این پژوهش «داده بنیاد» است که بر اساس آن و در راستای اهداف پژوهش به صورتی هدفمند و نظاممند بهگونهای که بتوان عصارهی مکتب تربیتی و اخلاقی سپهبد شهید علی صیاد شیرازی را استخراج، مفهومسازی، مقوله سازی و سپس مدلپردازی نمود، موردبررسی و تحلیل قرارگرفته است. در همین راستا، در مرحله اول، تعداد 216 گزاره در قالب 193 مفهوم استخراج شد. در مرحله دوم 31مقوله فرعی دستهبندی و احصاء گردیدند. در مرحله سوم بر اساس الگوی نظریه استراوس کوربین و 6 مقوله اصلی آن، مدل نظاممند مکتب تربیتی – اخلاقی شهید صیاد شیرازی جهت تدوین دکترین و استراتژیهای سیاسی، فرهنگی، امنیتی و دفاعی کشور در راستای مواجهه با جنگ پیچیده و ترکیبی دشمن ارائه گردیده است.
اسفندیار، ولیاله و عباسیان، محمّد. (1402). آسیبشناسی و اولویتبندی مطلوبیت برنامههای تربیتی- آموزشی نظامی با هدف تحول در آنها (متناسب با تهدیدات و نیازهای عملیاتی روز یگانهای نزاجا)، فصلنامه مدیریت نظامی،23(1)، 55-90.
امام خمینی، روحالله (1391). تهذیب نفس و سیر و سلوک از دیدگاه امام خمینی، تهران: موسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی.
امام خامنهای، سید علی، بیانات معظم له، قابلدسترسی در:
آقا نظری، حسن؛ توکلی، محمدجواد؛ بیدار، محمد (1397). معناشناسی مکتب، نظام و علم در ادبیات اقتصاد اسلامی، معرفت اقتصاد اسلامی، سال 11، شماره 13.
باقری دولتآبادی، علی (1400). انقلاب اسلامی و مکتب سازی: نمونه موردی مکتب شهید حاج قاسم سلیمانی، فصلنامه علمی مطالعات دفاع مقدس، دوره 7، شماره 4.
پاسبان، ابوالفضل (1394). شیوههای مدیریت و رهبری نظامی شهید سپهبد صیاد شیرازی در جنگ و تطبیق آن با آموزههای اسلامی، مدیریت و پژوهشهای دفاعی، شماره 78.
جلیلیان، راهیل (1399). بررسی زندگینامه سپهبد شهید علی صیاد شیرازی، پژوهش ملل، دوره اول، شماره 10.
حسینی، سید ناصر (1399). نقش شهید صیاد شیرازی در سه مقطع حساس از جنگ ایران و عراق بهعنوان انسجام دهنده نیروهای مسلح، فصلنامه علوم و فنون نظامی، سال شانزدهم، شماره 54.
خوشطینت، محمد (1400). محور مقاومت در غرب آسیا، فصلنامه بصیرت، سال2، شماره 4.
دیویس، تونی (1387). اومانیسم، مترجم عباس مخبر، تهران: نشر مرکز.
ذاکری، مجتبی (1398). شرح حدیث جنود عقل و جهل امام خمینی، تهران: مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی (ره).
زارعی، معصومه (1400). پیش درآمدی بر مکتبشناسی فقهی، قم: پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی.
سجادی انصاری، علی؛ احمدی، علی حسین (1389). فرماندهان دفاع مقدس و نبوغ نظامی و خلاقیت، تهران: انتشارات سازمان عقیدتی سیاسی ارتش جمهوری اسلامی ایران.
صادقی، حشمتالله (1402). انقلاب اسلامی برگرفته از مکتب امام خمینی (ره)، فصلنامه تخصیصی بصائر، شماره3.
ضیایی، کرم الله (1390). مکتبشناسی فقهی، مجله فقه، شماره 48.
عراقی، عبدالله؛ بیدگلی، محمد؛ رجبی ده برزویی، اصغر (1401). واکاوی اهداف جنگ شناختی دشمن و راه کارهای تابآوری مقابله با آن با تأکید بر آموزههای قرآن، مطالعات دفاع مقدس، دوره 8، شماره 41.
علوی، سید محمد؛ اسماعیلی، محمد (1397). ارائه الگوی فرماندهی مطلوب از دیدگاه اسلام و بیانات مقام معظم فرماندهی کل قوا (مدظلهالعالی) با رویکرد فرا ترکیب، فصلنامه مدیریت نظامی، سال 18، شماره 1.
فراتی، عبدالوهاب (1378). مفهوم حکومت اسلامی و جمهوری اسلامی از دیدگاه امام خمینی (س)، علوم سیاسی، ش ۵، تابستان.
فیروزکاه، زری؛ بهرامی خوشکار، محمد (1398). مکتب امام خمینی(ره) و دولت، ماهنامه جامعهشناسی سیاسی ایران، دوره دوم، شماره 3.
مطهری، مرتضی (1389). مجموعه آثار شهید مطهری، جلد 1، تهران: صدرا.
مهدیان، حسین؛ ترکاشوند، جلال (1399). الگوی نظاممند دفاع از منظر اندیشه دفاعی مقام معظم فرماندهی کل قوا (مدظلهالعالی)، فصلنامه مدیریت نظامی، سال هشتم، شماره 6.
مهدیان، حسین؛ ترکاشوند، جلال (1401). الگوی نظاممند جهاد تبیین از منظر مقام معظم فرماندهی کل قوا (مدظلهالعالی)، فصلنامه مدیریت نظامی، سال دوم، شماره 8.
موثقی، احمد (1397). مکتب و مرام امام خمینی (س): بنیادگرایی اسلامی یا رادیکالیسم اسلامی، کدامیک؟ مجموعه مقالات کنگره بینالمللی امام خمینی و احیاء تفکر دینی.
نجاران طوسی، حامد (1399). مفهوم مکتب در منظومه فکری امام خامنهای، دومین همایش بینالمللی گام دوم انقلاب اسلامی: مکتب شهید سلیمانی الگوی تربیت مدیران جهادی و تمدن ساز، تهران: دانشگاه امام حسین (ع).
هاشمی شیخ شیانی، سیده عظیمه؛ کشاورز شکری، عباس (1399). بررسی راهبردهای فرماندهی شهید امیر سپهبد علی صیاد شیرازی در دوران دفاع مقدس، فصلنامه علمی مطالعات دفاع مقدس، دوره 6، شماره 2.
هدایتی، احمدرضا (1393). آشنایی اجمالی با مفهوم مکتب، وبسایت ره توشه، قابل دسترس در:
Baris,Kirdemir (2023). Hostile Influence and Emerging Cognitive Threats in Cyberspace (Report). Centre for Economics and Foreign Policy Studies. JSTOR resrep21232.