1
کارشناسی ارشد مدیریت بحران، دانشگاه فرماندهی و ستاد آجا، تهران، ایران
2
دانشیار مدیریت منابع انسانی، دانشگاه فرماندهی و ستاد آجا، تهران، ایران
10.22034/iamu.2026.2074850.3224
چکیده
پژوهش حاضر با هدف طراحی مدل ساختاری مولفههای هوش اجتماعی اثرگذار بر مدیریت بحرانهای ناشی از شبکههای اجتماعی انجام شده است. این پژوهش از منظر هدف، کاربردی؛ از منظر راهبرد اجرای پژوهش، توصیفی از نوع موردی- اکتشافی؛ از منظر روش گردآوری دادهها، کتابخانهای و میدانی (ابزار مصاحبه نیمه ساختاریافته و پرسشنامه)؛ از منظر نوع داده، آمیخته (کیفی- کمی)؛ و از جهت مقطع زمانی، تک مقطعی است. جامعه آماری شامل صاحب نظران مراکز دانشگاهی، کارشناسان سازمان مدیریت بحران شهر تهران و کارشناسان سازمان ملی فضای مجازی است که دارای حداقل مدرک کارشناسیارشد و سوابق اجرایی بالای 20 سال بودهاند. تعداد 10 نفر از خبرگان برای مصاحبه به روش هدفمند و تا مرحله اشباع نظری دادهها و 136 نفر برای توزیع پرسشنامه انتخاب شدند. روایی ابزارها به روش محتوایی و پایایی مصاحبه به روش کدگذاری در زمان دیگر و پایایی پرسشنامه با روش ضریب آلفای کرونباخ و مرکب محاسبه گردید. تجزیه و تحلیل دادههای کیفی به روش تحلیل تماتیک و دادههای کمی به روش معادلات ساختاری و با استفاده از نرمافزار Smart-Pls 3 انجام شد. نتایج پژوهش منتج به شناسایی مولفههای هوش اجتماعی ذیل 3 مولفه؛ آگاهی اجتماعی، مهارت اجتماعی و پردازش اطلاعات اجتماعی و بحرانهای ناشی از شبکههای اجتماعی ذیل 3 مولفه؛ مدیریت بحرانهای جمعی، مدیریت بحرانهای فردی و مدیریت بحرانهای امنیتی شد. در بخش کمی نیز اثرات هریک از سه مولفه هوش اجتماعی بر مدیریت بحرانهای ناشی از شبکههای اجتماعی محاسبه شد. در پایان نیز پیشنهادهای لازم در راستای مدیریت بحرانهای ناشی از شبکههای اجتماعی ارائه شد.