فصلنامه مدیریت نظامی

فصلنامه مدیریت نظامی

نیروهای پیشران مؤثر در چهار طرح سناریوهای محتمل تهدیدهای نظامی رژیم صهیونیستی علیه ایران، در افق 1410

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشیار آینده پژوهی، عضو هیئت علمی دانشگاه فرماندهی و ستاد ارتش جمهوری اسلامی ایران، تهران، ایران. (نویسنده مسئول). رایانامه: e.ejabi@casu.ac.ir
2 دافوس
3 استاد
4 دانشجو
10.22034/iamu.2026.2017697.2985
چکیده
اسرائیل به دلیل داشتن منابع مالی فراوان و حمایت‌های سیاسی ابرقدرت‌ها و همچنین برخورداری از سلاح هسته‏ای و تکنولوژی پیشرفته، به‌منزله یک تهدید برای کشورهای منطقه و به‌خصوص ایران مطرح می‏باشد. برای جمهوری اسلامی ایران با توجه به ماهیت توسعه‌طلبانه و ضد اسلامی رژیم صهیونیستی چاره‏ای جز دستیابی به ابزار مقابله و دفع حمله احتمالی رژیم صهیونیستی در آینده وجود ندارد. مقاله حاضر با موضوع «نیروهای پیشران مؤثر در چهار طرح سناریوهای محتمل تهدیدهای نظامی رژیم صهیونیستی علیه ایران در افق 1410» به روش تحلیل کمی و کیفی موردبررسی قرارگرفته است. با توجه به عدم قطعیت‌های آینده، همیشه نیروهای پیشران زیادی بر روی ساخت سناریوهای محتمل اثر می‌گذارند و تصمیم‌گیری برای آینده بدون توجه به نیروهای پیشران باعث اتخاذ تصمیمات نادرست می‌شود. به‌منظور جمع‌آوری اطلاعات از ابزارهای مصاحبه با تعداد 10نفر از صاحب‌نظران و استفاده از پرسش‌نامه برای 69 نفر از جامعه آماری و مطالعه اسناد و مدارک استفاده ‌گردیده است. نوع تحقیق کاربردی، روش سناریوپردازی و رویکرد کیفی می‌باشد که پس از جمع‌آوری اطلاعات از منابع ذکرشده، مورد تلخیص، استنتاج و قضاوت قرارگرفته و در پایان تجزیه‌وتحلیل نهایی انجام شد. در نهایت با توجه به چهار طرح سناریوی تهدیدهای نظامی رژیم صهیونیستی علیه جمهوری اسلامی ایران، نیروهای پیشران مؤثر بر این تهدیدها با استفاده ازنظر خبرگان شناسایی و مهم‌ترین آن‌ها در هرکدام از سناریوهای پیش‌بینی شده گزارش گردید.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

·       اﺑﺮاﻫﯿمی، نبی اﻟﻪ، ﺗﺎملی ﺑﺮ ﻣﺒﺎنی و فرهنگ مکتب کپنهاگ"،ﻓﺼﻠﻨﺎﻣﻪ ﺳﯿﺎﺳﺖ ﺧﺎرجی، دﻓﺘﺮ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﺳﯿﺎسی وزارت اﻣﻮرﺧﺎرﺟﻪ، ﺳﺎل1400، ﺷﻤﺎره2.
·       آب نیکی، حسن، جهانی‌شدن و بحران نفوذ در دولت جمهوری اسلامی، دو فصل‌نامه علمی پژوهشی پژوهش سیاست نظری، شماره 16 پاییز و زمستان 1393
·       آقا رحیمی، ایوب، بررسی نقش ابعاد اجتماعی توسعه متوازن بر احساس امنیت، مطالعات امنیت اجتماعی، شماره 58، سال 1398
·       استیون، گرین، جانب‌داری روابط سری امریکا و رژیم صهیونیستی، ترجمه سهیل روحانی، چاپ و نشر بنیاد، سال 2017
·       اسدالله زاده، محمد، پناهی، علی، محمد زهرایی، سپهر، سجادی اصیل، وحید؛ عملیات جنگ الکترونیک مبتنی بر سناریو رزمایش کلاسیک، انتشارات دافوس آجا، زمستان 1400، ص 145
·       آهویی، مهدی، متین، مهدی، اهداف و اولویت‌ها و مخاطبان دیپلماسی عمومی رژیم صهیونیستی، مطالعات راهبردی، شماره 59، سال 1399
·         افشار، محمدمهدی، برزگر، کیهان، کیانی، داود، شناسایی سناریوهای مؤثر بر آینده دیپلماسی عمومی، تحت تأثیر فراروندهای فضای سایبر با رویکرد تحلیل ساختاری، فصل‌نامه تحقیقات سیاسی بینالمللی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد شهرضا، شماره 44، پاییز 1399، ص 80-106 (به نقل از لیبل و اسچوارز 2010)
·       ایمانی، علی. مبانی و جهت­گیری­های سیاست خارجی در اندیشه سیاسی امام خمینی (ره)، پایان­نامه کارشناسی ارشد، پژوهشکده امام خمینی و انقلاب اسلامی، شهریور 1393
·         بوفر، آندره، مقدمه‌ای بر استراتژی، به ترجمه، مسعود کشاورز، تهران، دفتر مطالعات سیاسی و بین‌المللی، سال ۱۳96
·       اسماعیلی، علی، قربانی، ثنا، تبیین نسبت سناریوهای محتمل و مطلوب تهدیدات سایبری جمهوری اسلامی ایران، فصل‌نامه امنیت ملی، سال هشتم، شماره بیست و هشتم، تابستان 1397، ص 180
·       بیگدلی، حمید، طیبی، جواد؛ روش برنامهریزی ریاضی برای حل و مدلسازی سناریوهای نبرد در سامانه پشتیبان تصمیم بازی جنگ تاکتیکی و عملیاتی، آیندهپژوهی دفاعی، سال سوم، شماره 9، تابستان 1397
·       بیانیه گام دوم انقلاب، بیست و دوم بهمن‌ماه سال 1397
·       پرتوی و همکاران، محسن، راهنمای آموزشی تدوین دکترین؛ ناشر دبیرخانه هیئت عالی آییننامههای نیروهای مسلح؛ انتشارات سازمان جغرافیایی نیروهای مسلح؛ تابستان 1391
·       تولایی، روحالله، آیندهپژوهی، روندهای خدمات فضای مجازی ایران در فرایند تکنولوژیک جهانیشدن با روش دلفی، سال 1398، ص 50
·         جعفری، سید محمدباقر، عبدالله زاده، زهرا، بازی پردازی مفاهیم و کاربرد، جهاد دانشگاهی، اردیبهشت 1397.
·       حافظی، رضا، اسماعیل‌زاده، حمید، کتاب راهنمای سناریو نگاری، تهران، بهار 1393
·       دونالدنف، گروگان‌گیری سیاست خارجی امریکا توسط رژیم صهیونیستی، مجله سیاست دفاعی، شماره 19، سال 2019، ص 143،
·       دیتروش، یونگ، مقاله ائتلاف ناپایدار ترکیه و اسراییل، مجله مطالعات منطقه‌ای، سال 2023، شماره 13، ص 23
·       رمضان زاده، مجتبی، غیوری ثالث، مجید، احمدوند، علیمحمد، آقایی، محسن، نظری فرخی، ابراهیم؛ بررسی قدرت مسلح با روش برنامهریزی مبتنی بر سناریو، فصل‌نامه آیندهپژوهی دفاعی، سال ششم، شماره 20، بهار 1400
·       رفیعی، سعید. نقش دیپلماسی دفاعی جمهوری اسلامی ایران بر امنیت ملی با تأکید بر بازدارندگی و اعتمادسازی در دهه 80، پایان­نامه کارشناسی ارشد، دانشکده علوم و فنون فارابی، سال 1392
·       رنجبر، مقصود، مقاله تهدیدهای رژیم صهیونیستی علیه امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران، نشریه اندیشه انقلاب اسلامی، تهران، سال 1392
·       ستاری خواه، علی؛ آیندهپژوهی و سناریونویسی کاربردی؛ تهران قرارگاه پدافند هوایی خاتمالانبیاء (ص) آجا، سال 1393.
·       سرخوش، افشین، بازی جنگ، فصل‌نامه علوم و فنون نظامی بهار و تابستان، سال 1386.
·       ستاری خواه، علی و همکاران، ماهیت صحنه‌های جنگ ترکیبی آینده‌ی احتمالی علیه جمهوری اسلامی ایران در افق 1404، فصلنامه آینده‌پژوهی دفاعی، سال اول، شماره 1، سال 1395، ص 44
·         شوارتز، پیتر، کتاب هنر دورنگری، برنامه‌ریزی برای آینده در دنیای با عدم قطعیت، ترجمه عزیز زاده، مرکز آینده‌پژوهی علوم و فناوری دفاعی، موسسه آموزشی و تحقیقاتی صنایع دفاعی، چاپ اول، تهران، خرداد 1388
·       شعرباف، جواد، بازدارندگی اسراییل و استراتژی حزب‌الله، فصلنامه مطالعات فلسطین، شماره سی و سوم، بهار 1392
·       طاهری، علی، مختصات الگوی تهدیدات صحنه نبردهای آینده در سال 1404 با استفاده از روش نظریه داده بنیاد، فصلنامه آینده‌پژوهی دفاعی، سال اول، شماره تابستان 1395
·       فرهادی، علی، نصیر زاده، عزیز، مقاله سناریوهای جنگ محتمل علیه جمهوری اسلامی ایران (موردمطالعه: سناریو جنگ نیابتی غیردولتی)، آینده‌پژوهی دفاعی، تهران، بهار 1399
·       کرمی، جهانگیر، استراتژی نظامی و برنامه تسلیحاتی رژیم صهیونیستی، مجله سیاست دفاعی، شماره 18، ص 17 سال 1398
·       گماردن، ﺗﯿﻤﻮتی ،چرا کشورها ﺑﻪ دﻧﺒﺎل ﺳﻼح ﻫﺴﺘﻪ‌ای ﻫﺴﺘﻨﺪ؟، ﺗﺮﺟﻤﻪ ﺑﯿژن اﺳﺪی، ﻓﺼﻠﻨﺎﻣﻪ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻣﻨﻄﻘﻪ‌ای: اﺳﺮاﺋﯿﻞ ﺷﻨاسی-آﻣﺮیکاﺷﻨﺎسی، ﺳﺎل چهارم، ﺷﻤﺎره3
·       مرادیان بهزاد، جلالی نسب، عبدالله و سوسنجانی، اکبر. واکاوی تهدیدهای سایبرتروریسم علیه امنیت ملّی و دفاعی جمهوری اسلامی ایران. فصلنامه مطالعات راهبردی ارتش، 2 (4). 131-111، تابستان 1402
·       نصیر زاده، عزیز، مقاله سناریوهای جنگ محتمل علیه جمهوری اسلامی ایران (مورد مطالعه سناریو جنگ نیابتی غیر دولتی)، مجله آینده پژوهی دفاعی، سال 1397، شماره 8، ص 50
·       مصدق، مسعود، کوهساریان، حسین، شادعلی‌زاده، علی اکبر و طایر، محمد (1404). شناسایی پیشران‌های نظامی و عوامل مؤثر بر دیپلماسی دفاعی جمهوری اسلامی ایران. فصلنامه مدیریت نظامی 25 (99). 88-122
·       کولیوند، خلیل، لشگرآرا، حامد، ایجابی، ابراهیم و انوشه، مرتضی (1403). شناسایی پیشران‌های صنایع دفاعی جمهوری اسلامی ایران با رویکرد مواجه پیش‌دستانه با تهدیدهای منطقه‌ای و فرامنطقه‌ایی در افق 1407. فصلنامه مدیریت نظامی. 24 (95). 182-211
·       Cyber Exercise Playbook, Jason Kick, November 2014.
·       David B. Fox, Cyber Wargaming Framework For Enhancing Cyber Wargaming With Realistic Business Context August 29, 2021
·       MMC CYBER HANDBOOK, Tucker Bailey, James Kaplan, and Allen Weinberg. 2021
·       Zürich,, Cyber Defense Project (CDP), Center for Security Studies TETH Zürich. September 2020
·       Cyber Wargaming: Framework for Enhancing Cyber Wargaming with Realistic Business Context August 29, 2018
·       -Elran, Meir and Siboni, Gabi, ‘Establishing an Cyber Command, INSS Insight No. 719, 8 July2015.
·       Government Resolution3058,27 March2011
·       GovDecisions/2011/Pages/des3058.aspx>; Government Resolution 2019
·       Secretary/GovDecisions//Pages/dec2097.aspx>; Getz and Goldberg, 2014 pp. 58-59
·       Ibid. See also Tabansky, Lior and Ben Israel, Isaac, ‘Cybersecurity in Israel’, Springer, 2015, pp
·       49-54; Lewis, James ‘Advanced Experiences in Cybersecurity Policies and Practices’, Inter
·       American Development Bank, Discussion Paper IDB-DP-457, 2016, pp. 24-25.
·       Spokesman Cyber Defenders Complete Training Course’, 25 January 2013, <http://www...il/1283
·       Israel Defense, ‘New Cyber Directorate in Mafat’, 12 March 201
·       .israeldefense.co.il/en/content/new-cyberdirectorate-mafat ITU and UNESCO, ‘The State of, 2016
·       broadbandcommission.org/Documents/reports/bb-annualreport2016
·       United Nations, ‘E-Government Survey 2016https://publicadministration.un.org/egovkb/en-us/Reports/UN-EGovernment-Survey-2016.
·        www.defense.gov