فصلنامه مدیریت نظامی

فصلنامه مدیریت نظامی

رتبه بندی و سنجش شاخصه های پدافند غیرعامل در تامین امنیت شهری با استفاده از روش ترکیبی تاپسیس و ماتریس کارور (مطالعه موردی: شهر جدید پرند و پرندک)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 گروه تاریخ و جغرافیا، دانشگاه افسری امام علی (ع)، تهران، ایران.
2 مدیریت امور شهری، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشکدگان فارابی، دانشگاه تهران، قم، ایران.
3 دکتری بهینه سازی سیستم ها، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران
10.22034/iamu.2026.2053064.3152
چکیده
پدافند غیرعامل به عنوان یک رویکرد پیشگیرانه، نقش کلیدی در ارتقای امنیت شهری ایفا می‌کند. لذا به‌کارگیری اصول پدافند غیرعامل در شهرها با توجه به تمرکز فعالیت‌های مختلف انسانی و قرارگیری کاربری‌های حساس و حیاتی در شهرها، امری ضروری و حیاتی می‌باشد. هدف از این پژوهش، سنجش میزان به‌کارگیری اصول پدافند غیرعامل در شهر جدید پرند و منطقه پرندک و تقلیل آسیب‌پذیری‌ها با شناسایی نقاط حساس و حیاتی می‌باشد. این پژوهش ازنظر نوع روش‌شناسی، توصیفی- تحلیلی و ازنظر هدف، کاربردی است. روش‌های جمع‌آوری داده‌ها در پژوهش، مطالعات کتابخانه‌ای و اسنادی و ابزار گردآوری اطلاعات شامل؛ مشاهده، فیش برداری و مصاحبه است. جامعه آماری پژوهش، 40 نفر از مدیران شهری، نظامی و انتظامی که در قالب مصاحبه نیمه ساختار یافته، شاخصه‌های به‌کارگیری اصول پدافند غیرعامل استخراج شد. روایی و پایایی هریک از شاخصه‌ها از طریق نمونه‌گیری هدفمند و روش باز آزمایی که مورد تایید فعالین حوزه مورد‌بحث بود، قرار گرفت. در ادامه، شاخصه‌ها با استفاده از طیف لیکرت در تاپسیس رتبه‌بندی و 28 مرکز ثقل شهر جدید پرند و پرندک شناسایی و در ماتریس کارور اولویت‌بندی شده‌اند. نتایج تحقیق نشان می‌دهد که با توجه به تمرکز کاربری‌های حساس و حیاتی در این مناطق، بدین معناست که اصل پراکندگی کاربری‌ها باید در برنامه‌ریزی شهری مورد توجه قرار گیرد. همچنین، شهر پرند به لحاظ برخورداری از شبکه حمل و نقلی نسبتا مناسب و دسترسی به مراکز امدادرسانی از عملکرد بهتری نسبت به منطقه پرندک برخوردار است. اگرچه، منطقه پرندک از تجهیزات پدافند غیرعامل برای مقابله با حوادث و بحران‌های احتمالی برخوردار است.
کلیدواژه‌ها
موضوعات