فصلنامه مدیریت نظامی

فصلنامه مدیریت نظامی

تبیین ابعاد و مولفه های الگوی سیاستگذاری علم و فناوری در آجا

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 استادیار دانشکده مدیریت دانشگاه علوم و فنون هوایی شهید ستاری، تهران،ایران (نویسنده مسئول). رایانامه: alij26478@gmail.com
2 دانشیار گروه مدیریت دانشگاه امام علی(ع). رایانامه: amohamadi1360@yahoo.com
3 استادیار دانشکده مدیریت دانشگاه علوم و فنون هوایی شهید ستاری، تهران،ایران.
4 مدرس گروه مدیریت دانشکده مدیریت دانشگاه هوایی شهید ستاری رایانامه@gmail.com hadi afzali61
5 کارشناسی ارشد مدیریت دولتی دانشکده مدیریت دانشگاه هوایی شهید ستاری
10.22034/iamu.2026.2062075.3197
چکیده
چکیده
سیاست‌گذاری حوزه علم و فناوری در آجا از اهمیت راهبردی برخوردار است، زیرا این نهاد نظامی نقشی کلیدی در امنیت ملی و دفاع از کشور دارد. سیاست‌گذاری علم و فناوری در آجا نه‌تنها امنیت ملی را تقویت می‌کند، بلکه باعث رشد فناوری‌های دفاعی، تربیت نیروی انسانی متخصص و افزایش قدرت بازدارندگی می‌شود.یکی از عوامل مهم در موفقیت سیاستگذاری،تبیین ابعاد و مولفه های سیاستگذاری در آن حوزه هاست. هدف اصلی این مقاله تبیین جایگاه علم و فناوری در آجا و تبیین ابعاد و مولفه های الگوی سیاستگذاری علم و فناوری در آن است. نوع تحقیق از نظر هدف کاربردی و از نظر ماهیت جزء پژوهش های آمیخته است. روش جمع آوری اطلاعات مراجعه به ادبیات پیشین و مدارک و اسناد بالادستی و مصاحبه با خبرگان صاحبنظر بوده که تعداد15 نفر به روش نمونه گیری به روش گلوله برفی در مرحله کیفی و در مرحله کمی نیز 127پرسشنامه به روش تصادفی هدفمند توزیع شده است. یافته ها نشان داد ابعاد سیاستگذاری علم و فناوری در آجا شامل ابعاد ساختاری-فناورانه،فرایندی،محتوایی و نیروی انسانی بوده و مولفه های مهم نیز توسعه و تحقیق، آموزش نیروی انسانی،تخصیص بودجه و تعاملات برون سازمانی هستند. همچنین چالش های مهم در این زمینه پالش های فناوری ،نیروی انسانی است. با توجه به ابعاد و مولفه های سیاستگذاری راهکارهای پیشنهادی ارتقای سیاستگذاری علم و فناوری در آجا تحول ساختاری،توسعه منابع انسانی، تقویت پژوهش و نوآوری،توسعه زیرساختی،تامین مالی و تعاملات بین المللی است.

واژه‌های کلیدی : ارزیابی ریسک، سیاست، سیاستگذاری علم و فناوری، هوش مصنوعی، فناوری دیجیتال.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

·       ابطحی،سید حسین(1402)مدیریت منابع انسانی.از تئوری تا عمل ،تهران:انتشارات فوژان.
·       بازرگان،عباس.سرمد زهره. (1403) روش های تحقیق در علوم رفتاری ،چاپ 49.تهران:انتشارات آگاه.
·       قاضی نوری،سروش،ردائی،نیلوفر(1400)مقدمه ای بر سیاستگذاری علم،فناوری و نواوری،تهران،انتشارات دانشگاه تربیت مدرس.
·       لس بل،هوارد استونسون،ترجمه حمیدی فر فاطمه1399))سیاست گذاری اموزشی،تهران،انتشارات پادینا.
·       قاضی نوری،سپهر.شوکتیان،طه(1400)سیاست گذاری علوم و تحقیقات بنیادی،تهران،مرکز تحقیقات سیاست علمی کشور.
·       قاضی نوری،سپهر.نریمانی ،میثم(1395)سیلست های فناوری و نوآوری با رویکرد همگرایی مکاتب اقتصادی رقیب،تهران،انتشارات صفار.
·       بازرگان،عباس(1391)روش های تحقیق کیفی و آمیخته رویکردهای متداول در علوم رفتاری.تهران.انتشارات دیدار.
·       رابینز،استیفن پی ،ترجمه پارسائیان،علی.اعرابی،سید محمد(1988)مبانی رفتار سازمانی.تهران:انتشارات پژوهش های فرهنگی.
·       دای،توماس.ترجمه،غفاری،رحمان (1398)مبانی خط مشی عمومی.تهران:انتشارات دانشگاه تهران.
·       ناظمی،امیر.قدیری،روح الله(1400)آینده نگاری از مفهم تا اجرا،تهران:انتشارات مرکز صنایع نوین.
·       سلطانی تیرانی،فلورا(1400)نهادی کردن نواوری در سازمان.تهران:انتشارات رسا.
·       شهرآرای،مهرناز.مدنی پور،رضا(1375)سازمان خلاق و نوآور.مجله دانش مدیریت،شماره 33و 34.
·       سعادت،اسفندیار (1391) .مدیریت منابع انسانی، تهران،انتشارات سمت.
·       دهقان، حسین و همکاران(1396)تعیین ابعاد موثر در طراحی الگوی راهبردی سیاستگذاری در حوزه فناوری و نواوری دفاعی جمهوری اسلامی ایران،فصلنامه مطالعات استراتژیک دفاعی،سال 16،شماره 74،ص 5229
·       دیوکتی،محمد مهدی و همکاران(1397)، طراحی مدل سیاستگذاری علم و فناوری مبتنی بر رویکرد پیچیدگی اقتصادی،فصلنامه علمی پزوهشی سیاستگذاری عمومی،دوره4،شماره4،زمستان 97،ص 279.
·       سلطانی علی محمد، طباطباییان سید حبیب الله (1398) ارزیابی سیاستهای ،علم فناوری و نوآوری،ویژه نامه سیاست علم،فناوری و نوآوری،سال یازدهم،شماره2،تابستان 98،ص 561-580.
·       نصیری،حامد. ردائی،نیلوفر(1398)چارچوب تدوین برنامه های سیاستی ،علم فناوری و نوآوری، ویژه نامه سیاست علم،فناوری و نوآوری،سال یازدهم،شماره2،تابستان 98،ص 495-510.
·       قدیمی، اکرم و حجازى،الهه (1398) سیاستگذاری ،علم فناوری و ترویج علم در ایران یک ضرورت ملی،فصلنامه ترویج علم،سال دهم،شماره 17،پاییز و زمستان 98،ص 306.
·       حاجی حسینی، حجت الله، کریم میان،زهره (1398) فرآیند سیاست گذاری و حکمرانی علم فناوری و نوآوری ،ویژه نامه سیاست علم،فناوری و نوآوری،سال یازدهم،شماره2،تابستان 98،ص 9571.
·       سلیمی،مهتاب . اسفندیاری، ساناز (1399) تحلیل سیاستگذاری پژوهشی در آموزش عالی و شناسایی چالش ها و آسیب های آن.
·       رسولی،بهروز . شهریاری،پرویز(1400) چاله ها و چالش های پژوهش در علوم انسانی در ایران، ویژه نامه سیاست علم،فناوری و نوآوری ، تهران،ایران.
·       قاضی نوری،سپهر ( 1380) طراحی الگوی کلان توسعه صنعتی کشور با تأکید بر نقش سیاستهای علوم و فناوری،تهران،ایران.
·        منوریان،عباس (1396) طراحی و تبیین مدل خط‌مشی‌گذاری توسعه خوشه‌های کسب‌وکار در ایران،فصلنامه سیاستگذاری عمومی،دوهر3،شماره4،ص 28-9.
·       واعظی،کمال. عباسی، بهزاد(1397) شناسایی عوامل اصلی تمرکز زدایی در فرایند خط مشی گذاری آموزشی در ایران،فصلنامه راهبرد اجتماعی فرهنگی،دوره7،شماره1،ص 67-85.
·       عباسی،عباس.معتضدیان،رسول(1395) بررسی موانع اجرای خط مشی های عمومی در سازمانهای دولتی،فصلنامه پژوهش های مدیریت منابع انسانی،دوره 6،شماره2،ص 49-70.
·       Arnold, E. (2004). Evaluating research and innovation policy: a systems world needs systems evaluations. Research Evaluation, 13(1), 3-17.
·       Arnold, E., and Balázs, K. (1998). The Evaluation of Publicly Funded Basic Research. Technopolis: Brighton, UK.
·       Amiri, S., Nikkam, N., and Sahebinejad, M. (2008). Statistical Survey of Nanotechnology related Patents as an Indicator of Nanotechnology Creation. Journal of Science and Technology Policy, 1(3), 1-13. {In Persian}.
·       Borrus, M., & Stowsky, J. (1997). Technology Policy and Economic Growth. (No. 97-1997). Working paper.
·       Battilana, J., Leca, B., & Boxenbaum, E. (2009). 2 how actors change institutions: towards a theory of institutional entrepreneurship. Academy of Management annals, 3(1), 65-107.
·       Boekholt, P., Arnold, E., Deiaco, E., McKibbin, S., Simmonds, P., Stroya, J., & de la Mothe, J. (2002). The Governance of Research and Innovation. An international comparative study country reports. Technopolis, Amsterdam.
·       Borrás, S. (2008). The widening and deepening of innovation policy: what conditions provide for effective governance?. Georgia Institute of Technology.
·       Bauer, J., Lang, A., & Schneider, V. (Eds.). (2012). Innovation policy and governance in high-tech industries: The complexity of coordination. Springer Science & Business Media.
·       Christiansen, J. (1999). Competitive innovation management: techniques to improve innovation performance. Springer.
·       Chaminade, C., & Edquist, C. (2006). Rationales for public policy intervention from a systems of innovation approach: the case of VINNOVA. CIRCLE, Lund University.
·       Shafritz, J. M., & Borick, C. (2015). Cases in Public Policy and Administration: From Ancient Times to the Present, CourseSmart eTextbook. Routledge.
·       Soltani, A. M., and Asadifard, R. (2016). Nanotechnology Policy: an Experience from I. R. Iran. In The Science, Technology, and Innovation Policy Making: Its Trends and Objectives in the Developing Countries. NAM S&T Centre, New Delhi. pp. 33-40.
·       Rothwell, R. (1994). Towards the fifth-generation innovation process. International marketing review, 11(1), 7-31.
·       Jenkins, W. I. (1978). Policy analysis: A political and organisational perspective. London: M. Robertson.
·        Ghazinoory, S., & Ghazinoori, S. (2012). Science, technology and innovation policy making: An introduction. Tehran: Tarbiyat Modares University Press. {In Persian}.
·       Lundvall, B. A., & Borrás, S. (2005). Science, technology and innovation policy. The Oxford handbook of innovation, 599-631.
·       Sabatier, P. A., & Weible, C. M. (Eds.). (2014). Theories of the policy process. Westview Press.
·        Howlett, M., Ramesh, M., & Perl, A. (2009). Studying public policy: Policy cycles and policy subsystems (Vol. 3). Oxford: Oxford university press.